ประจำเดือนมานานเกินเจ็ดวัน: สัญญาณเตือนแบบนี้เกิดจากอะไรและควรรับมืออย่างไร

หลายคนคงเคยสงสัยและกังวลใจเวลาที่วันนั้นของเดือนลากยาวเลยเจ็ดวันไปแล้ว ทำไมประจำเดือนถึงไม่ยอมหยุดสักที จนบางทีต้องคอยกังวลเรื่องเลอะเทอะหรือรู้สึกอ่อนเพลียอย่างไร้สาเหตุ การที่ประจำเดือนมานานกว่าปกติหรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าภาวะประจำเดือนมานานเกินเจ็ดวัน ไม่ใช่เรื่องที่เราควรปล่อยผ่าน เพราะร่างกายกำลังส่งสัญญาณบางอย่างบอกว่ามีความผิดปกติซ่อนอยู่

วันแดงเดือดที่ยาวนานเกินไป: แค่ไหนถึงเรียกว่าผิดปกติ

โดยปกติแล้ว รอบเดือนของผู้หญิงเราจะใช้เวลาประมาณสามถึงเจ็ดวันก็ควรจะหมดสนิท แต่ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามที่เลือดประจำเดือนยังคงไหลอยู่ต่อเนื่องเกินเจ็ดวันติดต่อกันทุกรอบ หรือมีปริมาณมากจนต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุกๆ หนึ่งถึงสองชั่วโมง นั่นแปลว่ารอบเดือนเริ่มไม่ปกติแล้ว หมออยากให้ลองสังเกตตัวเองดูว่า อาการนี้เพิ่งเป็นรอบนี้รอบเดียว หรือเป็นมาติดต่อกันหลายเดือนแล้ว เพราะข้อมูลตรงนี้สำคัญมากเวลาไปตรวจสุขภาพกับหมอ

สาเหตุหลักที่ทำให้ประจำเดือนไหลไม่หยุด

เวลามีคนไข้มาปรึกษาเรื่องประจำเดือนมานานเกินเจ็ดวัน หมอมักจะไล่ดูสาเหตุที่เป็นไปได้บ่อยๆ ตั้งแต่เรื่องฮอร์โมนไปจนถึงโครงสร้างภายในมดลูก ซึ่งสาเหตุหลักๆ มีดังนี้

• ความผิดปกติของฮอร์โมน: มักพบบ่อยในวัยรุ่นที่เพิ่งเริ่มมีประจำเดือน หรือผู้หญิงที่กำลังเข้าสู่วัยทอง ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนตัวขึ้นและหลุดลอกออกมาไม่เป็นเวลา
• ติ่งเนื้อหรือเนื้องอกในมดลูก: เช่น เนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูก หรือติ่งเนื้อในโพรงมดลูก ซึ่งเป็นตัวขัดขวางการหดตัวของมดลูก ทำให้เลือดไหลซึมออกมาเรื่อยๆ
• ผลข้างเคียงจากการคุมกำเนิด: การใช้ยาคุมกำเนิดแบบฉีด ฝัง หรือการใส่ห่วงอนามัยบางชนิด อาจทำให้ช่วงแรกๆ มีเลือดออกกะปริดกะปรอยหรือประจำเดือนมานานกว่าปกติ
• โรคประจำตัวบางชนิด: เช่น ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ หรือโรคเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด รวมถึงความผิดปกติของต่อมไทรอยด์

ผลกระทบเงียบที่มากับประจำเดือนที่ไหลนาน

การปล่อยให้ประจำเดือนมานานเกินเจ็ดวันไม่ใช่แค่เรื่องน่ารำคาญใจในชีวิตประจำวัน แต่ปัญหาระยะยาวที่ตามมาคือ ภาวะโลหิตจางจากการเสียเลือดเรื้อรัง คนไข้หลายคนมาพบหมอด้วยอาการหน้ามืด เวียนหัว เหนื่อยง่าย ใจสั่น และไม่มีเรี่ยวแรง ซึ่งเกิดจากการที่ร่างกายสูญเสียธาตุเหล็กไปทุกวันจนเม็ดเลือดแดงสร้างไม่ทันนั่นเอง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรไปหาหมอทันที

ถ้าประจำเดือนมานานเกินเจ็ดวันร่วมกับอาการเหล่านี้ หมอแนะนำให้รีบมาตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุโดยด่วน ห้ามปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด

• มีเลือดออกเป็นลิ่มเลือดก้อนใหญ่ขนาดเท่าเหรียญบาทหรือใหญ่กว่านั้น
• ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยชุ่มๆ ทุกชั่วโมงติดต่อกันหลายชั่วโมง
• มีอาการปวดท้องน้อยรุนแรงร่วมด้วย
• รู้สึกวิงเวียนศีรษะคล้ายจะเป็นลม เหนื่อยหอบง่ายเวลาเดิน
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน หรือมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาของหมอ

เมื่อมาพบหมอ เราจะไม่เดาอาการกันเฉยๆ แต่จะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด ตรวจภายใน และที่ช่วยให้เห็นภาพชัดเจนที่สุดคือการทำอัลตราซาวด์มดลูกและรังไข่ เพื่อดูว่ามีเนื้องอก ติ่งเนื้อ หรือความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูกผิดปกติหรือไม่ จากนั้นการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่พบ เช่น การให้ฮอร์โมนปรับรอบเดือน การใช้ยาหยุดเลือด หรือการรักษาเนื้องอกตามความเหมาะสม

การดูแลตัวเองเบื้องต้นระหว่างรอพบแพทย์

ในระหว่างที่ยังมีประจำเดือนไหลนานกว่าปกติ สิ่งสำคัญคือการดูแลร่างกายไม่ให้เกิดภาวะขาดเลือด โดยการทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น ตับ เนื้อแดง ผักใบเขียวเข้ม และวิตามินซีเพื่อช่วยในการดูดซึมธาตุเหล็ก หลีกเลี่ยงการยกของหนัก พักผ่อนให้เพียงพอ และจดบันทึกวันที่มีเลือดออกปริมาณมากเพื่อนำมาเล่าให้หมอฟัง จะช่วยให้การวินิจฉัยแม่นยำยิ่งขึ้น