เมื่อเลือดออกในทางเดินอาหารแบบหาสาเหตุไม่เจอ: ทำความรู้จักภาวะหลอดเลือดผิดปกติ

ภาวะหลอดเลือดผิดปกติในทางเดินอาหาร คืออะไรกันแน่

หลายครั้งที่คนไข้มาปรึกษาหมอด้วยอาการซีดจาง อ่อนเพลีย หรือตรวจพบว่ามีเลือดปนในอุจจาระแบบทีละนิดจนเกือบสังเกตไม่เห็น บางรายส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหารหรือลำไส้ใหญ่แล้วก็ยังไม่พบแผลหรือเนื้องอกที่ชัดเจน จนกระทั่งมาพบรอยโรคเล็กๆ ที่ดูคล้ายเส้นเลือดขอดกระจุกตัวอยู่ นั่นคือจุดเริ่มต้นของการรู้จัก ภาวะหลอดเลือดผิดปกติในทางเดินอาหาร ซึ่งทางการแพทย์เรามักเรียกสิ่งนี้ว่า Angiodysplasia

ทำไมเส้นเลือดในท้องถึงกลายเป็นจุดที่เลือดออกง่าย

ในสภาวะปกติ เส้นเลือดในผนังทางเดินอาหารจะมีโครงสร้างที่แข็งแรงและทำหน้าที่แลกเปลี่ยนสารอาหารได้ดี แต่ในภาวะนี้ ผนังเส้นเลือดมีการขยายตัวออกและมีความเปราะบางสูงมาก คล้ายกับเส้นเลือดขอดที่ขา แต่เกิดอยู่ภายในลำไส้ เมื่อผนังเส้นเลือดเหล่านี้นูนออกมาและมีความบางจัด เพียงแค่แรงบีบตัวของลำไส้ตามธรรมชาติก็อาจทำให้เกิดการฉีกขาดและมีเลือดซึมออกมาเรื่อยๆ ได้

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะนี้

ภาวะนี้พบได้บ่อยขึ้นตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป นอกจากนี้ยังมีปัจจัยร่วมที่อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะหลอดเลือดผิดปกติในทางเดินอาหาร ได้แก่

• ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ต้องฟอกไตบ่อยครั้ง
• ผู้ที่มีปัญหาโรคลิ้นหัวใจตีบ ทำให้การไหลเวียนเลือดไม่สมดุล
• ผู้ที่รับประทานยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือดเป็นประจำ

อาการแบบไหนที่ต้องสงสัยว่าเป็นโรคนี้

เนื่องจากรอยโรคเหล่านี้มักไม่ได้ทำให้เกิดอาการปวดท้องรุนแรงเหมือนแผลในกระเพาะอาหาร สัญญาณเตือนจึงมักมาในรูปแบบของการเสียเลือดเรื้อรัง ได้แก่

• มีอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติจากภาวะโลหิตจาง
• อุจจาระมีสีดำคล้ายยางมะตอย หรืออุจจาระมีเลือดสดปนออกมาโดยไม่มีอาการปวดท้อง
• ค่าความเข้มข้นของเลือดลดลงอย่างต่อเนื่องแม้จะพยายามบำรุงด้วยธาตุเหล็กแล้วก็ตาม

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาในปัจจุบัน

การตรวจที่แม่นยำที่สุดคือการส่องกล้องทางเดินอาหาร หากพบรอยโรค แพทย์สามารถทำการรักษาได้ทันทีผ่านกล้อง โดยใช้วิธีจี้ด้วยความร้อนหรือใช้คลิปหนีบเพื่อปิดเส้นเลือดที่ผิดปกติจุดนั้น ซึ่งในปัจจุบันนับว่าเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงและมีความเสี่ยงต่ำ หากอาการรุนแรงหรือมีจุดเลือดออกหลายแห่ง แพทย์อาจพิจารณาการใช้ยาเฉพาะทางเพื่อช่วยลดการไหลเวียนเลือดไปที่จุดผิดปกติ หรือในกรณีที่จำเป็นจริงๆ อาจต้องอาศัยการตรวจผ่านรังสีร่วมรักษาเพื่ออุดเส้นเลือดจากภายใน

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลภาวะแทรกซ้อน

สำหรับผู้ที่ตรวจพบภาวะนี้แล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือการติดตามอาการอย่างใกล้ชิด หมั่นสังเกตสีของอุจจาระและการเปลี่ยนแปลงของร่างกายตัวเองอยู่เสมอ และหากท่านมียาประจำตัว โดยเฉพาะกลุ่มยาต้านเกล็ดเลือดหรือละลายลิ่มเลือด ห้ามหยุดยาเองโดยเด็ดขาด ให้ปรึกษาอายุรแพทย์โรคระบบทางเดินอาหารร่วมกับแพทย์เจ้าของไข้โรคหัวใจ เพื่อปรับแผนการรักษาให้มีความสมดุลและปลอดภัยที่สุด