ดูแลเจ้าตัวเล็กอย่างไร เมื่อลูกเป็นกลุ่มทารกคลอดก่อนกำหนดและเด็กที่มีโรคประจำตัว

ความเสี่ยงในกลุ่มเด็กทารกคลอดก่อนกำหนดและเด็กที่มีโรคประจำตัวเป็นอย่างไร

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านที่ต้องดูแลลูกน้อยกลุ่มพิเศษ ทั้งเด็กที่คลอดก่อนกำหนด หรือเด็กที่มีโรคประจำตัว มักจะมีความกังวลใจเป็นพิเศษ เพราะลูกน้อยกลุ่มนี้ต้องการการดูแลที่ละเอียดอ่อนกว่าเด็กทั่วไป เนื่องจากร่างกายและระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ความเสี่ยงในกลุ่มเด็กทารกคลอดก่อนกำหนดและเด็กที่มีโรคประจำตัวกลายเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจเพื่อเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ทำไมเด็กคลอดก่อนกำหนดถึงต้องดูแลเป็นพิเศษ

ทารกที่คลอดก่อนกำหนดหมายถึงเด็กที่เกิดก่อนอายุครรภ์ครบ 37 สัปดาห์ อวัยวะสำคัญต่างๆ เช่น ปอด สมอง และระบบทางเดินอาหาร อาจจะยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์เต็มที่ ทำให้เกิดปัญหาที่พบบ่อยได้แก่

• ระบบทางเดินหายใจ: ปอดที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ทำให้เสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจหรือปอดติดเชื้อง่าย
• ระบบภูมิคุ้มกัน: ลูกน้อยได้รับภูมิคุ้มกันจากคุณแม่ผ่านรกน้อยกว่าเด็กที่คลอดครบกำหนด ทำให้ติดเชื้อโรคต่างๆ ได้ง่ายกว่าปกติ
• การเจริญเติบโตและพัฒนาการ: มักมีน้ำหนักตัวน้อยและต้องใช้เวลาในการไล่ตามเกณฑ์การพัฒนาการในด้านต่างๆ

สัญญาณเตือนจากลูกน้อยที่พ่อแม่ห้ามมองข้าม

ในเด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจแต่กำเนิด โรคปอดเรื้อรัง หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง การเฝ้าสังเกตอาการผิดปกติเพียงเล็กน้อยอาจช่วยชีวิตลูกได้ สิ่งที่ควรสังเกตมีดังนี้

• การหายใจ: หากลูกหายใจหอบเหนื่อย จมูกบาน หรือมีอาการอกบุ๋มขณะหายใจ ถือเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบไปพบแพทย์
• การกินนม: หากลูกดูดนมได้น้อยลงอย่างผิดปกติ อาเจียนบ่อย หรือมีอาการซึมลง ไม่ตอบสนองเหมือนเคย
• อุณหภูมิร่างกาย: ไข้ในเด็กกลุ่มนี้อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อรุนแรง จึงไม่ควรชะล่าใจแม้จะเป็นเพียงไข้ต่ำๆ

วิธีดูแลที่บ้านเพื่อเสริมสร้างสุขภาพให้แข็งแรง

แม้ลูกจะมีความเสี่ยงสูงกว่าเด็กทั่วไป แต่การดูแลอย่างถูกวิธีจะช่วยให้เขาเติบโตได้ตามวัย สิ่งที่ควรให้ความสำคัญที่สุดคือ

• การฉีดวัคซีนตามนัด: วัคซีนคือเกราะป้องกันที่สำคัญที่สุด โดยเฉพาะในเด็กกลุ่มเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์เจ้าของไข้เกี่ยวกับตารางการรับวัคซีนที่เหมาะสม
• สุขอนามัยในบ้าน: ล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการพาไปในที่แออัด และจำกัดผู้เยี่ยมเยียนในช่วงที่ลูกยังมีภูมิคุ้มกันต่ำ
• การติดตามอาการกับคุณหมออย่างต่อเนื่อง: การนัดติดตามผลตามกำหนดช่วยให้แพทย์ประเมินพัฒนาการและตรวจหาความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ทันท่วงที

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปหาหมอโดยด่วน

หากพบว่าลูกมีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้สูง ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ผิวหนังมีสีซีดหรือเขียวคล้ำ หายใจติดขัด หรือมีอาการชัก ห้ามซื้อยาให้ทานเองที่บ้านโดยเด็ดขาด การเข้าพบแพทย์ในแผนกฉุกเฉินหรือติดต่อแพทย์ประจำตัวเพื่อขอคำแนะนำเร่งด่วนคือสิ่งที่ควรทำที่สุด เพื่อให้ลูกได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลา