อาการบวมแดงบริเวณที่ฉีดวัคซีน: เกิดจากอะไรและดูแลตัวเองอย่างไรดี

หลายคนคงเคยกลับบ้านมาพร้อมกับรอยแดง บวม และความรู้สึกตุบๆ บริเวณต้นแขนหลังจากไปรับวัคซีนมาใหม่ๆ พอขยับแขนทีไรก็ชวนให้กังวลใจว่านี่คืออาการแพ้รุนแรงหรือเป็นเรื่องปกติกันแน่ ในฐานะแพทย์ที่ตรวจคนไข้เรื่องนี้อยู่บ่อยครั้ง อยากบอกว่าอาการบวมแดงบริเวณที่ฉีดวัคซีนเป็นปฏิกิริยาที่พบได้เป็นเรื่องปกติมากๆ และมักจะหายไปได้เองภายในไม่กี่วัน

ช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน: สังเกตอาการอย่างไร

ในช่วงวันแรกถึงสองวันแรกหลังจากฉีดวัคซีน ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายของเราเริ่มทำงานอย่างเต็มที่เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรค เม็ดเลือดขาวและสารภูมิต้านทานจะพากันหลั่งออกมายังบริเวณที่ฉีด ทำให้เส้นเลือดฝอยขยายตัว ส่งผลให้เกิดอาการบวม แดง ร้อน และเจ็บตุบๆ ซึ่งถือเป็นกระบวนการธรรมชาติที่บ่งบอกว่าวัคซีนกำลังเริ่มออกฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน

วิธีประคบเย็น-ประคบร้อน ลดอาการปวดตึงอย่างถูกวิธี

หากมีอาการปวดหรือบวมตึงมากในวันแรก ให้เลือกใช้ผ้าเย็นหรือเจลเย็นประคบครั้งละ 10 ถึง 15 นาที เพื่อช่วยลดการไหลเวียนของเลือดบริเวณนั้นและบรรเทาอาการบวมแดง แต่หากผ่านมาแล้ว 2 ถึง 3 วันแล้วยังมีอาการตึงเหลืออยู่ สามารถเปลี่ยนมาใช้ผ้าอุ่นประคบเบาๆ เพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวและลดอาการบวดแข็งได้ดียิ่งขึ้น

กินยาแก้ปวดพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัย

เมื่อมีอาการปวดบวมมากจนรบกวนการนอนหลับหรือการใช้ชีวิตประจำวัน การรับประทานยาพาราเซตามอลสามารถช่วยบรรเทาอาการได้ โดยควรรับประทานตามน้ำหนักตัวและขนาดที่เหมาะสมสำหรับผู้ใหญ่ คือครั้งละ 1 เม็ด (500 มิลลิกรัม) ห่างกันอย่างน้อย 4 ถึง 6 ชั่วโมง และหลีกเลี่ยงการซื้อยากลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) มาทานเองโดยไม่จำเป็น

ข้อควรระวังในการใช้ยาทาบรรเทาอาการปวดตึง

บางคนอาจสงสัยว่าสามารถหายาทานวดหรือยาทาแก้ปวดกล้ามเนื้อมาทาบริเวณรอยฉีดได้หรือไม่ คำแนะนำคือควรหลีกเลี่ยงการทายาหรือนวดแรงๆ บริเวณรอยเข็มโดยตรง เพราะอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองมากขึ้น หรือรบกวนการดูดซึมของตัววัคซีนใต้ผิวหนังได้ ปล่อยให้ร่างกายค่อยๆ ฟื้นตัวตามธรรมชาติจะปลอดภัยที่สุด

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้ว่าอาการบวมแดงส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่มีบางสัญญาณเตือนที่ต้องระวัง หากพบว่ารอยแดงขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ มีอาการบวมลามไปทั่วทั้งแขน มีไข้สูงหนาวสั่น หรือมีหนองไหลออกมาจากจุดที่ฉีด ควรรีบกลับไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอาการซ้ำทันที เพราะอาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่ต้องได้รับยาปฏิชีวนะรักษา