เจาะลึกโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน เมื่อไหร่ที่ควรดูแลตัวเอง และเมื่อไหร่ที่ควรไปหาหมอ

อาการคัดจมูก เจ็บคอ น้ำมูกไหล สัญญาณเตือนของโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน

เชื่อว่าหลายคนคงเคยมีอาการตื่นมาแล้วรู้สึกคันคอ เสียงแหบ หรือคัดจมูกจนหายใจไม่ออก อาการเหล่านี้คือกลุ่มอาการหลักของ โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งรวมถึงอาการของโรคหวัด ไซนัสอักเสบ หรือคออักเสบ โดยส่วนใหญ่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดมักเกิดจากเชื้อไวรัสที่ลอยอยู่ในอากาศ ซึ่งจะเข้าไปก่อกวนบริเวณจมูก โพรงจมูก คอ และกล่องเสียงของเรา ทำให้เกิดการอักเสบและสร้างน้ำมูกออกมาเพื่อกำจัดเชื้อโรคเหล่านั้น

ความแตกต่างระหว่างหวัดธรรมดา กับเชื้อตัวร้ายอื่นๆ

หลายคนมักสับสนว่าอาการที่ตนเองเป็นอยู่คือหวัดธรรมดา หรือเริ่มติดเชื้อแบคทีเรียแล้ว วิธีสังเกตง่ายๆ คือ:

• หวัดจากไวรัส: มักมีอาการค่อยเป็นค่อยไป เริ่มจากเจ็บคอ ตามด้วยน้ำมูกใสๆ และอาจมีไข้ต่ำๆ อาการจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายใน 5-7 วัน
• การติดเชื้อแบคทีเรีย: มักมีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดตามร่างกายอย่างรุนแรง หรือมีอาการเจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายลำบาก ซึ่งในกรณีนี้อาจจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะภายใต้การดูแลของแพทย์

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ฟื้นตัวไวในช่วงที่ไม่สบาย

เมื่อรู้ตัวว่าเริ่มมีอาการ การดูแลตัวเองอย่างถูกต้องคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ร่างกายกลับมาแข็งแรงเร็วขึ้นโดยไม่ต้องใช้ยาเกินจำเป็น:

• พักผ่อนให้เพียงพอ: ร่างกายต้องการพลังงานเพื่อไปต่อสู้กับเชื้อโรค การนอนหลับพักผ่อนเป็นวิธีที่ดีที่สุด
• ดื่มน้ำสะอาดในปริมาณที่เหมาะสม: น้ำจะช่วยละลายเสมหะและน้ำมูกที่ข้นเหนียว ทำให้ขับออกได้ง่ายขึ้น
• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ: หากมีน้ำมูกอุดตัน การล้างจมูกจะช่วยให้โพรงจมูกสะอาดและลดอาการคัดจมูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• กลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่น: ช่วยลดอาการเจ็บคอและฆ่าเชื้อโรคเบื้องต้นในช่องปาก

กินยาแก้ปวดและลดไข้ให้ถูกวิธี

สำหรับยาแก้ปวดพาราเซตามอลถือเป็นทางเลือกแรกในการลดไข้และบรรเทาอาการปวด แต่ข้อควรระวังคือการคำนวณปริมาณยาตามน้ำหนักตัวและไม่ควรกินถี่เกินไป หากไข้ไม่ลดลงหลังกินยาควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อปรับเปลี่ยนแนวทางการรักษา และหลีกเลี่ยงการซื้อยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อมากินเองโดยไม่ได้พบแพทย์ เพราะโรคส่วนใหญ่เกิดจากไวรัสซึ่งยาปฏิชีวนะไม่มีผลในการรักษา

อาการแบบไหนที่เตือนว่าต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนจะเป็นโรคที่ดูแลรักษาเองที่บ้านได้ แต่หากมีสัญญาณเตือนเหล่านี้ ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด:

• มีไข้สูงลอยเกิน 3 วันและไม่มีท่าทีจะลดลง
• อาการเจ็บคอรุนแรงจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือกลืนอาหารได้
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือมีเสียงวี้ดขณะหายใจ
• ไอเรื้อรังนานเกิน 2 สัปดาห์ หรือมีเสมหะปนเลือด
• มีอาการหูอื้อหรือปวดหูร่วมด้วย ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อลุกลามไปยังหูชั้นกลาง