เจาะลึกเรื่องโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนที่พบบ่อยในชีวิตประจำวัน

ทำไมช่วงนี้ถึงไอ จาม หรือเจ็บคอบ่อยเหลือเกิน

หลายคนคงเคยสงสัยว่า ทำไมบางช่วงเวลาที่เราใช้ชีวิตทำงานหนัก พักผ่อนน้อย หรือไปเดินในที่ที่มีคนพลุกพล่าน อาการไอ คัดจมูก หรือเจ็บคอ ถึงถามหาอยู่บ่อยครั้ง สิ่งเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งเป็นกลุ่มโรคที่เกิดจากการอักเสบของจมูก โพรงจมูก คอ และกล่องเสียงส่วนบน โดยส่วนใหญ่มักมีสาเหตุมาจากเชื้อไวรัสที่ลอยมากับละอองฝอยในอากาศ

เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายเราได้อย่างไร

เชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียตัวร้ายมักจะเดินทางผ่านลมหายใจของเรา หรือผ่านการสัมผัสพื้นผิวที่มีเชื้อโรคแล้วเผลอขยี้ตาหรือแคะจมูก เมื่อเชื้อเข้าไปถึงทางเดินหายใจส่วนบน ระบบภูมิคุ้มกันจะเริ่มตอบสนองทันที ทำให้เกิดอาการอักเสบ บวม และมีสารคัดหลั่งออกมาเป็นน้ำมูกหรือเสมหะ ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายที่พยายามกำจัดผู้บุกรุกเหล่านั้นออกไป

อาการแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน

• คัดจมูก มีน้ำมูกใสหรือขุ่น
• เจ็บคอ กลืนน้ำลายแล้วรู้สึกเหมือนมีเข็มทิ่ม
• มีอาการไอแห้ง หรือไอแบบมีเสมหะร่วมด้วย
• ไข้ต่ำๆ หรือบางรายอาจมีอาการปวดศีรษะและอ่อนเพลีย
• เสียงแหบหากอาการอักเสบลงไปถึงบริเวณกล่องเสียง

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ฟื้นตัวไวในช่วงป่วย

หัวใจสำคัญของการรักษาคือการประคับประคองอาการเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวได้เอง ดังนี้

• พักผ่อนให้เพียงพอ: การนอนหลับช่วยให้ภูมิคุ้มกันทำงานได้เต็มที่ในการจัดการกับเชื้อโรค
• ดื่มน้ำอุ่นมากๆ: น้ำจะช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะและช่วยให้คอชุ่มชื้นขึ้น
• หมั่นกลั้วคอด้วยน้ำเกลือ: วิธีนี้ช่วยลดการอักเสบและล้างเชื้อโรคในลำคอได้ดีเยี่ยม
• เลี่ยงการใช้เสียงมาก: หากมีอาการเจ็บคอ การพักการพูดจะช่วยให้กล่องเสียงหายอักเสบเร็วขึ้น

เมื่อไหร่ที่อาการไม่ธรรมดาและควรมาปรึกษาหมอ

โดยปกติโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนจะหายได้เองภายใน 5 ถึง 7 วัน แต่ถ้ามีสัญญาณเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์:

• ไข้สูงลอยเกิน 3 วัน หรือไข้กลับมาสูงอีกครั้งหลังจากที่เริ่มดีขึ้นแล้ว
• ไอเรื้อรังจนเจ็บหน้าอกหรือหายใจหอบเหนื่อย
• มีเสมหะเปลี่ยนสีเป็นสีเขียวหรือเหลืองเข้มและมีปริมาณมาก
• อาการแย่ลงเรื่อยๆ แทนที่จะดีขึ้นตามลำดับ

วิธีป้องกันไม่ให้เชื้อโรคมาเยือนบ่อยๆ

การล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่ถือเป็นกำแพงป้องกันด่านแรกที่ได้ผลที่สุด รวมถึงการสวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในที่แออัด และหมั่นทำความสะอาดของใช้ส่วนตัว การรักษาสุขภาพให้แข็งแรงด้วยการออกกำลังกายสม่ำเสมอและทานอาหารที่มีประโยชน์จะช่วยสร้างเกราะคุ้มกันให้ร่างกายต่อสู้กับเชื้อโรคได้ดีขึ้นในระยะยาว