เป็นหวัด เจ็บคอ น้ำมูกไหล นี่คือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนที่หมออยากให้เข้าใจ

ทำความรู้จักกับโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยอาการคัดจมูก จาม หรือเจ็บคอ แล้วถามหมอว่าตกลงเป็นอะไรกันแน่ คำตอบที่มักจะได้รับบ่อยที่สุดก็คือ โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งถ้าจะให้แปลเป็นภาษาที่เข้าใจง่ายที่สุด มันคือการอักเสบของระบบทางเดินหายใจตั้งแต่จมูก โพรงจมูก คอ ไปจนถึงกล่องเสียงนั่นเอง

สาเหตุของอาการกวนใจที่มาจากเชื้อไวรัส

อาการส่วนใหญ่ที่เราเผชิญกัน ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัดธรรมดา คออักเสบ หรือไซนัสอักเสบ มักมีต้นตอมาจากเชื้อไวรัสเป็นหลัก ซึ่งในชีวิตประจำวันเราหลีกเลี่ยงได้ยากมาก เพราะเชื้อเหล่านี้มักฟุ้งกระจายอยู่ในอากาศหรือติดอยู่ตามพื้นผิวที่เราสัมผัส เมื่อร่างกายอ่อนแอ หรือช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย เชื้อเหล่านี้ก็พร้อมจะบุกจู่โจมระบบทางเดินหายใจของเราได้ทันที

เช็กอาการแบบนี้ใช่โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนหรือเปล่า

อาการของโรคนี้มักจะค่อยๆ แสดงออกมา โดยสังเกตได้จากสัญญาณเตือนเหล่านี้:

• คัดจมูก น้ำมูกไหล โดยที่น้ำมูกอาจจะมีสีใสหรือขุ่นขึ้นตามระยะเวลาของโรค
• มีอาการเจ็บคอ ระคายคอ หรือไอแห้งๆ
• จามบ่อยครั้ง บางคนอาจมีอาการปวดศีรษะหรือปวดตื้อๆ บริเวณโหนกแก้ม
• ไข้ต่ำๆ หรือรู้สึกอ่อนเพลียเหมือนไม่มีแรง

การดูแลตัวเองเมื่อเริ่มมีอาการ

หมอมักจะแนะนำให้คนไข้เน้นการดูแลตัวเองเป็นหลัก เพราะส่วนใหญ่โรคนี้สามารถหายเองได้ภายใน 1-2 สัปดาห์:

• พักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ร่างกายมีพลังไปสู้กับเชื้อโรค
• ดื่มน้ำสะอาดในปริมาณที่มากขึ้น เพื่อช่วยละลายเสมหะและลดความเข้มข้นของน้ำมูก
• กลั้วคอด้วยน้ำเกลือเพื่อลดอาการเจ็บคอ
• ทานอาหารที่มีประโยชน์และให้พลังงานเพียงพอ

กินยาอย่างไรให้ตรงจุด

การใช้ยาในกลุ่มโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนเป็นเพียงการรักษาตามอาการเท่านั้น เช่น:

• พาราเซตามอล สำหรับลดไข้และบรรเทาอาการปวดหัว
• ยาลดน้ำมูก เพื่อให้หายใจได้สะดวกขึ้น
• ยาแก้ไอละลายเสมหะ ในกรณีที่เริ่มมีอาการไอมาก

ย้ำว่าไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อทุกครั้ง เพราะส่วนใหญ่ต้นเหตุมาจากไวรัส ซึ่งยาฆ่าเชื้อไม่มีผลในการรักษาแต่อย่างใด การใช้ยาพร่ำเพรื่ออาจนำไปสู่ปัญหาเชื้อดื้อยาได้ในอนาคต

อาการแบบไหนที่ต้องรีบมาหาหมอทันที

ถึงแม้จะเป็นโรคที่ไม่รุนแรง แต่หากคุณมีอาการดังต่อไปนี้ หมอแนะนำว่าอย่ารอช้า ให้รีบมาตรวจร่างกายโดยละเอียด:

• ไข้สูงลอยเกิน 3 วัน หรือไข้ที่สูงขึ้นเรื่อยๆ ไม่ยอมลด
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจมีเสียงวี้ด หรือเจ็บหน้าอกเวลาหายใจเข้าลึกๆ
• มีอาการไอเรื้อรังนานเกิน 2 สัปดาห์โดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น
• เสมหะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้มหรือมีเลือดปน