ปัสสาวะมีฟองแบบไหนที่น่าห่วง? ทำความเข้าใจภาวะโปรตีนรั่วจากโรคไต

ทำไมปัสสาวะถึงมีฟองมาก และเกี่ยวข้องกับไตอย่างไร

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยความกังวลว่า เวลาเข้าห้องน้ำแล้วสังเกตเห็นฟองลอยอยู่เต็มโถชักโครก กดชักโครกแล้วฟองก็ยังไม่ยอมหายไปง่ายๆ จนเริ่มกังวลว่าจะเป็นสัญญาณของโรคไตหรือไม่ โดยทั่วไปแล้วฟองในปัสสาวะอาจเกิดขึ้นได้จากการที่ปัสสาวะแรง หรือมีสารบางอย่างในโถชักโครก แต่ถ้าคุณพบอาการนี้เป็นประจำและฟองมีลักษณะละเอียดเหมือนฟองเบียร์ นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนว่ามีโปรตีนรั่วออกมากับปัสสาวะ ซึ่งถือเป็นอาการหลักของ ภาวะปัสสาวะมีฟองมากจากโรคไตวาย ที่เราไม่ควรละเลย

ทำความรู้จักภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ

ตามปกติแล้ว ไตจะทำหน้าที่เหมือนตัวกรองที่คอยดูดซึมสารที่มีประโยชน์กลับเข้าสู่ร่างกาย และขับของเสียออกไป ซึ่งโปรตีนเป็นสารโมเลกุลใหญ่ที่ปกติจะไม่เล็ดลอดผ่านตัวกรองของไตออกมาในปัสสาวะ แต่ถ้าหากหน่วยกรองของไตเกิดการอักเสบหรือเสียหายจากโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง ตัวกรองเหล่านี้จะเริ่มทำงานผิดปกติ ทำให้โปรตีนหลุดลอดออกมาได้ เมื่อโปรตีนมาอยู่ในปัสสาวะ จะทำให้แรงตึงผิวของน้ำเปลี่ยนไปจนเกิดเป็นฟองอากาศหนาแน่นนั่นเอง

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบเช็กก่อนไตจะเสื่อมถอย

นอกจากภาวะปัสสาวะมีฟองมากแล้ว ร่างกายมักจะส่งสัญญาณเตือนอื่นๆ ร่วมด้วย หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบเข้ามาตรวจเลือดและตรวจปัสสาวะเพื่อประเมินการทำงานของไต:

• มีอาการบวมตามหน้าเท้า ข้อเท้า หรือหนังตา โดยเฉพาะในช่วงเช้าหลังตื่นนอน
• ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน
• รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือซีดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ความดันโลหิตสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องและควบคุมได้ยาก

เมื่อไหร่ที่ควรมาพบหมอเพื่อตรวจไตให้แน่ใจ

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นฟองในปัสสาวะติดต่อกันนานเกิน 1 สัปดาห์ หรือเริ่มมีอาการบวมร่วมด้วย การซื้อยาทานเองอาจไม่ใช่คำตอบที่ดีที่สุดครับ หมอแนะนำให้เข้ามาตรวจเช็กค่าไตที่เรียกว่า eGFR และวัดระดับโปรตีนในปัสสาวะ (Urinary Protein) เพื่อวินิจฉัยให้แน่ชัดว่าฟองนั้นเกิดจากโปรตีนรั่วจริงหรือไม่ และไตกำลังเสื่อมถอยอยู่ในระยะใด เพื่อจะได้วางแผนการรักษาได้ทันท่วงที

ปรับพฤติกรรมดูแลไตอย่างไรไม่ให้โรคลุกลาม

หากตรวจพบว่าเป็นโรคไตเรื้อรังและมีภาวะโปรตีนรั่ว การดูแลตัวเองอย่างเคร่งครัดจะช่วยชะลอการเสื่อมของไตได้มาก:

• ลดการทานเค็มอย่างเด็ดขาด เพราะโซเดียมมีผลโดยตรงต่อความดันโลหิตและการรั่วของโปรตีน
• ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
• หลีกเลี่ยงยาแก้ปวดกลุ่มที่ทำลายไต เช่น กลุ่ม NSAIDs หากจำเป็นต้องใช้ยาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง
• หมั่นตรวจเช็กความดันโลหิตให้สม่ำเสมอและทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด