เจาะลึกเรื่อง การอักเสบของลิ้นหัวใจ โรคเงียบใกล้ตัวที่ต้องรีบทำความเข้าใจ

หัวใจเต้นแปลกๆ หรือเหนื่อยง่ายกว่าเดิม: สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

เวลาที่ตรวจร่างกายแล้วหมอบอกว่าได้ยินเสียงฟู่ที่หัวใจ หลายคนมักจะนึกภาพไม่ออกว่ามันคืออะไร แต่ถ้าลองเปรียบหัวใจเป็นบ้านหลังหนึ่งที่มีประตูคอยเปิดปิดเพื่อควบคุมทิศทางการไหลของเลือด ลิ้นหัวใจก็คือประตูพวกนั้นแหละครับ เมื่อไหร่ก็ตามที่ประตูเหล่านี้เกิดการอักเสบ ปิดไม่สนิท หรือเปิดได้ไม่กว้างพอ ระบบสูบฉีดเลือดทั้งหมดก็จะเริ่มรวน และนั่นคือจุดเริ่มต้นของอาการเหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือบวมตามตัวที่หลายคนเคยเจอ

การอักเสบของลิ้นหัวใจ เกิดจากอะไรทำไมถึงน่ากลัว?

สาเหตุหลักๆ ที่ทำให้ลิ้นหัวใจพังจนเกิดการอักเสบ มักหนีไม่พ้นเจ้าเชื้อโรคตัวร้ายที่เดินทางกระแสเลือดมาเกาะกิน ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรียหรือเชื้อราที่หลุดเข้ามาจากแผลในช่องปาก ผิวหนัง หรือแม้แต่การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ นอกจากนี้ ไข้รูมาติกในวัยเด็กก็เป็นอีกหนึ่งชนวนสำคัญที่ปล่อยทิ้งไว้จนมาแสดงอาการตอนโต ทำให้กลีบลิ้นหัวใจหนาตัวขึ้นและเสียหายในระยะยาว

เช็กอาการด่วน: แบบไหนที่เรียกว่าลิ้นหัวใจกำลังมีปัญหา?

โรคนี้มักจะมาแบบค่อยเป็นค่อยไปจนคนไข้เผลอคิดว่าตัวเองแค่เหนื่อยจากการทำงาน แต่ถ้าสังเกตดีๆ จะมีอาการเหล่านี้ที่ฟ้องว่าร่างกายเริ่มไม่ไหว:

• เหนื่อยง่ายผิดปกติ แม้จะเดินแค่ไม่กี่ก้าวหรือทำกิจวัตรประจำวันเบาๆ
• ตื่นมากลางดึกเพราะรู้สึกแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก ต้องลุกขึ้นมานั่งพิงหมอน
• มีอาการบวมที่ข้อเท้าหรือหน้าแข้ง กดแล้วบุ๋มลงไป
• ไข้ต่ำๆ เรื้อรังโดยไม่รู้สาเหตุ ร่วมกับอาการหนาวสั่นและเหงื่อออกตอนกลางคืน
• น้ำหนักลดลงโดยไม่มีสาเหตุและรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา

วิธีที่หมอใช้ตรวจหาความผิดปกติเมื่อสงสัยว่าเป็นโรคนี้

ถ้ามาพบหมอด้วยอาการเหล่านี้ ขั้นตอนแรกเราจะใช้หูฟังตรวจเสียงหัวใจเพื่อหาเสียงฟู่ที่ผิดปกติ จากนั้นการตรวจที่ช่วยให้เห็นภาพชัดเจนที่สุดคือการทำอัลตราซาวด์หัวใจหรือที่เรียกว่า Echocardiogram ซึ่งจะทำให้เราเห็นสภาพของลิ้นหัวใจแต่ละกลีบได้ทันทีว่ามีการติดเชื้อ มีก้อนเนื้อ หรือมีการรั่วมากน้อยแค่ไหน รวมถึงการเจาะเลือดเพื่อหาเชื้อโรคที่ซ่อนอยู่ในกระแสเลือด

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองในระยะยาว

การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการอักเสบ หากเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะต้องให้ยาปฏิชีวนะเข้มข้นทางหลอดเลือดดำต่อเนื่องหลายสัปดาห์ แต่ถ้าลิ้นหัวใจเสียหายหนักจนประตูบ้านปิดไม่สนิทและหัวใจเริ่มโต การผ่าตัดซ่อมแซมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจไม่ว่าจะเป็นแบบเนื้อเยื่อสัตว์หรือลิ้นหัวใจเทียม ก็จะเป็นทางออกที่ช่วยชีวิตคนไข้ไว้ได้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการดูแลความสะอาดของช่องปากและฟันอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคจากเหงือกเดินทางกลับมาทำลายหัวใจซ้ำอีกรอบ