ลูกดื่มนมวัวเยอะเกินไป ระวังภัยเงียบเรื่องภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก

ลูกกินนมเก่ง ตัวอ่มจ้ำม่ำ ทำไมตรวจเจอภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก

เวลาคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาตรวจสุขภาพที่คลินิก หลายคนมักจะภูมิใจเวลาเห็นลูกกินนมเก่ง ดื่มนมวัวแทนน้ำจนหมดกล่องทุกวัน แถมตัวยังอ้วนท้วนสมบูรณ์ดี แต่พอคุณหมอเจาะเลือดตรวจเช็กปริมาณความเข้มข้นของเลือด กลับพบว่าเด็กๆ หลายคนกำลังเผชิญกับภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กโดยที่ผู้ปกครองไม่เคยรู้ตัวมาก่อน เพราะภายนอกน้องดูปกติดีทุกอย่าง ไม่มีอาการซูบผอมให้เห็นเลย

ทำไมนมวัวถึงกลายเป็นตัวการขโมยความเข้มข้นของเลือดเด็กๆ

หลายคนสงสัยว่านมวัวมีประโยชน์ มีแคลเซียมสูง ทำไมถึงทำให้เกิดภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กได้ เรื่องนี้อธิบายด้วยกลไกง่ายๆ สองส่วนหลักๆ ครับ

อย่างแรกคือนมวัวเป็นอาหารที่มีปริมาณธาตุเหล็กน้อยมาก แทบจะเรียกได้ว่าไม่มีเลย ดังนั้น ถ้าเด็กวัยกำลังโตดื่มแต่นนมวัวเป็นหลักจนอิ่มแปล้ ก็จะไม่ยอมกินข้าวหรืออาหารอื่นๆ ที่มีธาตุเหล็กสูงตามธรรมชาติ

อย่างที่สองที่สำคัญไม่แพ้กันคือ โปรตีนในนมวัวและแคลเซียมปริมาณมากๆ จะไปขัดขวางการดูดซึมธาตุเหล็กในลำไส้ ยิ่งดื่มมากเท่าไหร่ ธาตุเหล็กที่ได้จากอาหารมื้ออื่นก็นumerแทบจะถูกดูดซึมเข้าไปใช้งานไม่ได้เลย แถมการดื่มนมวัวปริมาณมากๆ ยังอาจทำให้เกิดการระคายเคืองผนังลำไส้เล็ก ส่งผลให้เกิดการสูญเสียเลือดปริมาณน้อยเรื้อรังในทางเดินอาหารโดยที่เรามองไม่เห็น ซึ่งนี่คือทางออกของธาตุเหล็กออกจากร่างกายทีละน้อยจนหมดสต็อก

สังเกตอย่างไรว่าลูกเริ่มมีปัญหาเลือดจางจากการดื่มนมเยอะเกินไป

อาการเริ่มต้นของภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กมักจะมาแบบเงียบๆ เด็กๆ อาจจะไม่ได้แสดงอาการป่วยรุนแรงทันที แต่สังเกตได้จากพฤติกรรมเหล่านี้

• ผิวพรรณซีดเซียว โดยเฉพาะบริเวณริมฝีปาก เปลือกตาด้านใน หรือฝ่ามือที่ดูจางกว่าปกติ
• เหนื่อยง่าย ไม่มีแรงวิ่งเล่นเหมือนเดิม งอแงง่ายอย่างไร้สาเหตุ
• สมาธิสั้นลง การเรียนรู้หรือพัฒนาการดูช้ากว่าวัย เนื่องจากสมองได้รับออกซิเจนไปหล่อเลี้ยงไม่เต็มที่
• กินอาหารยาก เบื่ออาหารหลัก เพราะกระเพาะมีแต่น้ำนม

ปรับพฤติกรรมการดื่มนมและเลือกอาหารอย่างไรให้ห่างไกลโรค

การแก้ปัญหาภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กที่ไม่ต้องพึ่งยาเริ่มต้นจากการจัดระเบียบมื้ออาหารใหม่ทั้งหมดสำหรับเด็กโต คุณหมอแนะนำแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ดังนี้ครับ

จำกัดปริมาณนมวัวในแต่ละวันให้เหมาะสม

สำหรับเด็กวัยหลังขวบปีขึ้นไป ปริมาณนมวัวที่เหมาะสมควรอยู่ที่ประมาณสองแก้ว หรือไม่เกินสี่ร้อยถึงห้าร้อยซีซีต่อวัน เพื่อเว้นพื้นที่ในกระเพาะอาหารให้เด็กๆ ได้หิวและกินอาหารหลักที่มีสารอาหารครบถ้วน

เติมสารอาหารเหล็กจากมื้อหลัก

เน้นอาหารจำพวกเนื้อสัตว์สีแดง ตับ ไข่แดง ผักใบเขียวเข้ม และอย่าลืมเสริมวิตามินซีจากผลไม้สดในมื้ออาหารร่วมด้วย เพราะวิตามินซีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดูดซึมธาตุเหล็กเข้าสู่ร่างกายได้ดีขึ้นหลายเท่าตัว

วิธีรักษาเมื่อตรวจพบภาวะโลหิตจางชัดเจน

หากผลตรวจเลือดพบว่าระดับความเข้มข้นของเลือดต่ำลงมากจนเข้าข่ายภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก การปรับอาหารอย่างเดียวอาจจะไม่เพียงพอในช่วงแรก คุณหมอจำเป็นต้องพิจารณาให้ผลิตภัณฑ์เสริมธาตุเหล็กชนิดน้ำมารับประทานควบคู่ไปด้วย ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ต้องใจเย็นและให้ลูกกินยาต่อเนื่องตามที่แพทย์นัดหมายอย่างเคร่งครัด เพราะการสร้างเม็ดเลือดแดงใหม่ต้องใช้เวลาและวัตถุดิบสะสมพอสมควร กว่าระดับเลือดจะกลับมาเป็นปกติและสะสมเป็นทุนสำรองในร่างกายได้เต็มที่ครับ