ภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ เรื่องใกล้ตัวที่แม่ท้องต้องรู้ทัน

เวลาที่ตรวจเจอขีดสองขีดบนที่ตรวจครรภ์ ความรู้สึกแรกของว่าที่คุณแม่ส่วนใหญ่คือความตื่นเต้นดีใจ แต่อีกมุมหนึ่งความกังวลก็ตามมาติดๆ ว่าลูกน้อยในท้องจะแข็งแรงดีไหม ตัวเองจะดูแลครรภ์ได้ดีพอหรือเปล่า ในฐานะหมอที่ตรวจคุณแม่มาเยอะ ยอมรับเลยว่าเส้นทางเก้าเดือนนี้ไม่ได้ราบรื่นสำหรับทุกคนเสมอไป มีเรื่องไม่คาดคิดเกิดขึ้นได้ตลอดทาง ซึ่งเราเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ครับ

การเข้าใจว่าอะไรกำลังจะเกิดขึ้น หรือสัญญาณเตือนแบบไหนที่ร่างกายพยายามบอกเรา จะช่วยให้คุณแม่รับมือได้ทันท่วงที ลดความเสี่ยง และพาเจ้าตัวเล็กในครรภ์ลืมตาดูโลกได้อย่างปลอดภัย มาดูกันครับว่ามีเรื่องอะไรบ้างที่คุณแม่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ความดันโลหิตสูงตอนท้อง อันตรายกว่าที่คิด

อาการบวมตามมือตามเท้าอาจเป็นเรื่องปกติในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ แต่วันดีคืนดีถ้าร่างกายบวมขึ้นอย่างรวดเร็ว ร่วมกับอาการปวดหัว T มัว หรือแน่นจุกใต้ลิ้นปี่ นั่นอาจไม่ใช่แค่ความเหนื่อยล้าธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของภาวะครรภ์เป็นพิษ ซึ่งเป็นภาวะที่อันตรายมากเพราะความดันโลหิตที่สูงขึ้นจะไปลดเลือดที่ไปเลี้ยงรก ทำให้ลูกน้อยตัวเล็กโตไม่ทัน หรือในเคสภาพรุนแรงอาจทำให้คุณแม่ชักและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้เลยทีเดียว

น้ำตาลในเลือดพุ่งปรี๊ด โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์

หลายคนไม่เคยเป็นเบาหวานมาก่อน พอท้องปุ๊บน้ำตาลในเลือดสูงปั๊บ นั่นเป็นเพราะฮรกสร้างฮอร์โมนบางชนิดที่ไปต้านการทำงานของอินซูลิน ทำให้ร่างกายจัดการกับน้ำตาลได้ยากขึ้น ถ้าปล่อยให้น้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรัง ลูกในท้องจะตัวใหญ่เกินไป คลอดธรรมชาติยาก และเสี่ยงที่เด็กจะมีภาวะน้ำตาลตกหลังคลอด รวมถึงตัวคุณแม่เองก็มีความเสี่ยงจะเป็นเบาหวานถาวรในอนาคตด้วย การตรวจคัดกรองน้ำตาลจึงเป็นเรื่องที่หมอจะเน้นย้ำเสมอในทุกๆ การฝากครรภ์

เลือดออกผิดปกติสัญญาณเตือนจากลูกน้อย

ไม่ว่าจะออกมากหรือออกน้อย แค่เห็นรอยเลือดเปื้อนกางเกงใน หัวใจคุณแม่ก็แทบสลายแล้วครับ อาการเลือดออกในช่วงตั้งครรภ์ ไม่ควรนิ่งนอนใจเด็ดขาด ในช่วงไตรมาสแรกอาจเป็นสัญญาณของการแท้งคุกคาม หรือท้องลม แต่ถ้าเป็นช่วงไตรมาสหลังๆ อาจเกิดจากภาวะรกเกาะต่ำ หรือภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนด ซึ่งทั้งสองอย่างนี้อันตรายมาก ต้องรีบไปโรงพยาบาลให้หมอตรวจด้วยอัลตราซาวด์ทันที

เมื่อมดลูกบีบตัวเร็วกว่ากำหนด ภัยเงียบของการคลอดก่อนกำหนด

อาการท้องแข็งบ่อยๆ ท้องปั้นถี่ขึ้นเรื่อยๆ โดยที่ยังไม่ถึงกำหนดคลอด (มักจะน้อยกว่า 37 สัปดาห์) ถือเป็นสัญญาณเตือนภัยที่อันตราย บางคนคิดว่าแค่มดลูกซ้อมตึงเฉยๆ แต่ถ้ามีอาการปวดหน่วงร่วมด้วย หรือมีมูกปนเลือดไหลออกมา นั่นหมายความว่าปากมดลูกเริ่มเปิดแล้ว ถ้าปล่อยไว้ ภาวะคลอดก่อนกำหนดจะตามมา ซึ่งลูกที่คลอดก่อนกำหนดอวัยวะภายในยังทำงานได้ไม่เต็มที่ ต้องอยู่ตู้อบอีกยาวนาน

ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคยอดฮิตที่แม่ท้องมักมองข้าม

เนื่องจากมดลูกที่โตขึ้นไปเบียดกระเพาะปัสสาวะ ทำให้คุณแม่ปวดฉี่บ่อย และบางครั้งฉี่ไม่สุด จนเกิดการคั่งค้างและติดเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย อาการเริ่มต้นคือแสบขัด ฉี่ไม่สุด หรือปวดท้องน้อย ถ้าปล่อยให้ลุกลามจนเชื้อขึ้นไปถึงกรวยไต อาจทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดและกระตุ้นให้มดลูกบีบตัวจนคลอดก่อนกำหนดได้ การดื่มน้ำมากๆ และไม่กลั้นฉี่จึงเป็นวิธีป้องกันง่ายๆ ที่ได้ผลดีที่สุด

วิธีสังเกตอาการผิดปกติด้วยตัวเองที่บ้าน

การฝากครรภ์สม่ำเสมอตามนัดคือเกราะป้องกันชั้นแรก แต่ระหว่างวันที่อยู่บ้าน คุณแม่ต้องหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายตัวเองอยู่เสมอ หากมีอาการเหล่านี้ต้องรีบมาหาหมอทันที ไม่ต้องรอให้ถึงวันนัดเดิม

• ลูกในท้องดิ้นน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด หรือไม่ดิ้นเลย
• ปวดหัวรุนแรง ตาพร่ามัว มีอาการเห็น 2 ภาพ หรือปวดจุกแน่นลิ้นปี่
• มีน้ำใสๆ หรือเลือดไหลออกทางช่องคลอดแบบไม่รู้ตัว
• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือฉี่แล้วเจ็บแสบมาก
• หน้ามืด เป็นลม ใจสั่น หรือบวมตามใบหน้าและมืออย่างรวดเร็ว

การตั้งครรภ์ไม่ใช่โรค แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของร่างกายที่ต้องการการดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษ ภาวะแทรกซ้อนหลายอย่างป้องกันได้ หรือถ้าเกิดขึ้นแล้วก็รักษาให้หายได้ทันท่วงทีหากมาพบแพทย์เร็วพอ อย่าลังเลที่จะปรึกษาแพทย์ประจำตัวทุกครั้งที่มีความกังวล เพราะสุขภาพที่ดีของคุณแม่คือรากฐานสำคัญที่สุดของเจ้าตัวน้อยในครรภ์ครับ