เนื้องอกมดลูกชนิดซับเซอรอส ก้อนเนื้อนอกมดลูกที่ผู้หญิงต้องทำความเข้าใจ

ก้อนเนื้อที่โตออกด้านนอก: เรื่องจริงของเนื้องอกมดลูกชนิดซับเซอรอส

เวลาที่ตรวจภายในแล้วคุณหมอบอกว่าเจอเนื้องอกที่มดลูก คนไข้หลายคนมักจะตกใจและกังวลว่ามันคืออะไร อันตรายไหม จะกลายเป็นมะเร็งหรือเปล่า ยิ่งพอได้ยินคำว่า เนื้องอกมดลูกชนิดซับเซอรอส (Subserosal Myoma) เข้าไปอีก ก็ยิ่งรู้สึกว่าเป็นศัพท์แพทย์ที่ฟังดูน่ากลัวและยากจะเข้าใจ

ในฐานะหมอที่นั่งตรวจคนไข้อยู่ทุกวัน ผมอยากอธิบายให้ฟังง่ายๆ แบบนี้ครับว่า มดลูกของเราไม่ได้เป็นแค่กล้ามเนื้อตันๆ แต่มีลักษณะเป็นโพรงหนา โดยเนื้องอกชนิดซับเซอรอสนี้ เป็นก้อนเนื้อที่เติบโตขึ้นมาจากกล้ามเนื้อชั้นนอกสุดของมดลูก แล้วยื่นตัวออกไปทางอุ้งเชิงกราน เปรียบเหมือนผลไม้ที่งอกออกมาจากเปลือกนอกของลำต้น มากกว่าที่จะฝังอยู่ข้างในโพรงมดลูกครับ

สัญญาณเตือนจากร่างกาย: แบบไหนที่เรียกว่าเนื้องอกซับเซอรอส

จุดเด่นที่สำคัญมากของเนื้องอกมดลูกชนิดซับเซอรอสก็คือ เนื่องจากมันโตออกด้านนอก มันจึงมักไม่ค่อยทำให้เกิดอาการประจำเดือนมามากหรือมานานเหมือนกับเนื้องอกที่อยู่ใต้เยื่อบุโพรงมดลูก คนไข้หลายคนจึงประจำเดือนมาปกติเป๊ะ จนคิดว่าตัวเองแข็งแรงดี

แต่อาการที่มักจะทำให้คนไข้ต้องมาหาหมอและตรวจพบเจ้าก้อนนี้โดยบังเอิญ มักจะเป็นเรื่องของขนาดและตำแหน่งที่ไปกดทับอวัยวะข้างเคียงมากกว่า ลองเช็คร่างกายตัวเองดูจากอาการเหล่านี้ได้เลยครับ

• คลำพบก้อนที่ท้องน้อย: บางคนนอนราบแล้วรู้สึกเหมือนมีก้อนแข็งๆ อยู่แถวท้องน้อย หรือรู้สึกว่ากางเกงเริ่มคับขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่น้ำหนักไม่ได้เพิ่ม
• ปวดหน่วงท้องน้อยหรือปวดหลังส่วนล่าง: เกิดจากตัวก้อนเนื้องอกมีน้ำหนักถ่วง หรือไปกดเบียดเส้นประสาทในอุ้งเชิงกราน
• ปัสสาวะบ่อยหรือรู้สึกปัสสาวะไม่สุด: ถ้าก้อนเนื้องอกโตไปทางด้านหน้า มันจะไปกดทับกระเพาะปัสสาวะ ทำให้รู้สึกปวดปัสสาวะบ่อยเหมือนคนเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
• ท้องผูกเรื้อรัง: ถ้าก้อนเนื้องอกอยู่ทางด้านหลังและโตไปกดทับลำไส้ตรง จะทำให้ขับถ่ายยากขึ้น

ทำไมถึงเป็นเนื้องอกชนิดนี้ และอันตรายแค่ไหน

คำถามยอดฮิตในห้องตรวจคือ ทำไมฉันถึงเป็นโรคนี้? ความจริงก็คือ จนถึงปัจจุบันวงการแพทย์ก็ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดครับว่าอะไรเป็นตัวจุดชนวน แต่เราพบว่าฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนในร่างกายของผู้หญิงมีส่วนกระตุ้นให้ก้อนเนื้อเหล่านี้โตขึ้นได้ และมักจะพบได้บ่อยในช่วงวัยเจริญพันธุ์

ส่วนคำถามที่ว่าอันตรายไหม แปลงร่างเป็นมะเร็งหรือเปล่า สบายใจได้ครับว่า เนื้องอกมดลูกเกือบทั้งหมดเป็นเนื้องอกชนิดธรรมดา โอกาสที่จะกลายเป็นมะเร็งมดลูกนั้นน้อยมากๆ น้อยกว่าหนึ่งเปอร์เซ็นต์เสียอีกครับ สิ่งที่น่ากังวลมากกว่าคือเรื่องของขนาดก้อนที่อาจโตขึ้นเรื่อยๆ จนไปสร้างความรำคาญ หรือรบกวนการทำงานของอวัยวะรอบข้าง

วิธีดูแลรักษา: ต้องผ่าตัดเลยไหม

เมื่อตรวจเจอแล้ว ไม่ได้แปลว่าจะต้องโดนผ่าตัดทุกคนนะครับ หมอจะพิจารณาจากปัจจัยหลายๆ อย่างร่วมกัน เช่น ขนาดของก้อน อาการที่รบกวนชีวิตประจำวัน และแผนครอบครัวในอนาคต

ถ้าก้อนมีขนาดเล็กมากและไม่มีอาการอะไรเลย เรามักจะใช้วิธีนัดตรวจติดตามอัลตราซาวด์เป็นระยะเพื่อดูการเปลี่ยนแปลง แต่ถ้าก้อนมีขนาดใหญ่มาก หรือมีอาการปวดถ่วง กดทับอวัยวะข้างเคียงจนใช้ชีวิตลำบาก การรักษาด้วยการผ่าตัด ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดแบบส่องกล้องหรือการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง ก็จะเป็นทางเลือกที่ช่วยปลดล็อกความอึดอัดเหล่านี้ได้ครับ

หากใครที่เพิ่งตรวจพบเนื้องอกมดลูกชนิดซับเซอรอส ไม่ต้องเครียดหรือกังวลจนเกินไปนะครับ แนะนำให้เข้ามาพูดคุยปรึกษากับสูตินรีแพทย์ เพื่อประเมินขนาดและวางแผนดูแลรักษาร่วมกันให้เหมาะกับร่างกายของเราเองดีที่สุดครับ