ลูกป่วยเป็นไข้ ให้พาราเซตามอลกินเท่าไรดี? คำนวณตามน้ำหนักตัวแบบเข้าใจง่าย

เรื่องปวดหัวของพ่อแม่เวลาลูกตัวร้อน

เวลาที่ลูกน้อยมีอาการตัวร้อนขึ้นมาทีไร คนเป็นพ่อเป็นแม่มักจะใจคอไม่ดีทุกที สิ่งแรกที่หลายคนหยิบขึ้นมาดูเพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้นก็คือขวดน้ำเชื่อมพาราเซตามอล แต่ปัญหาชวนปวดหัวที่หมอมักจะเจอเวลาตรวจคนไข้เด็กคือ พ่อแม่ส่วนใหญ่มักจะกะปริมาณยาให้ลูกกินจากอายุ หรือไม่ก็กะเอาจากขนาดช้อนชาที่แถมมากับขวด ซึ่งความจริงแล้ววิธีนี้เสี่ยงต่อการให้ยาผิดขนาดมากเกินไป

ทำไมต้องคำนวณยาพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวจริง ๆ

ยาลดไข้พาราเซตามอลไม่ได้ออกฤทธิ์แรงเท่ากับยาปฏิชีวนะ แต่ถ้าให้กินน้อยเกินไป ไข้ก็จะไม่ลดและน้องทรมาน แต่ถ้าให้กินมากเกินไปก็จะเกิดการสะสมและเป็นอันตรายต่อตับของเด็กได้ น้ำหนักตัวจึงเป็นมาตรวัดเดียวที่แม่นยำที่สุด เพราะเด็กอายุเท่ากัน แต่อาจจะมีน้ำหนักตัวที่แตกต่างกันได้เยอะมาก การใช้เกณฑ์อายุจึงอาจทำให้ได้ปริมาณยาที่ไม่พอดีตัวลูก

สูตรคำนวณง่าย ๆ สำหรับคุณพ่อแม่

หลักการทางการแพทย์ในการคำนวณขนาดยาพาราเซตามอลสำหรับเด็ก คือใช้น้ำหนักตัวเป็นตัวตั้ง โดยขนาดที่ปลอดภัยและได้ผลดีคือ 10 ถึง 15 มิลลิกรัม่อนน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อครั้งของการกินยา

หมอขออธิบายให้เห็นภาพด้วยตัวอย่างง่าย ๆ ดังนี้:

• เด็กน้ำหนัก 10 กิโลกรัม: ปริมาณยาที่เหมาะสมต่อครั้งคือ 100 ถึง 150 มิลลิกรัม
• เด็กน้ำหนัก 12 กิโลกรัม: ปริมาณยาที่เหมาะสมต่อครั้งคือ 120 ถึง 180 มิลลิกรัม

วิธีดูฉลากยาและคำนวณปริมาณยาช้อนชา

ตรงนี้แหละที่มักจะสับสนกันบ่อยที่สุด เพราะยาลดไข้เด็กตามร้านขายยามักจะมี การใช้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนัก ที่ระบุความเข้มข้นต่างกัน เช่น สูตรมาตรฐานทั่วไปมักจะมีความเข้มข้นอยู่ที่ 120 มิลลิกรัม ต่อ 5 ซีซี (หรือหนึ่งช้อนชา)

ดังนั้น ถ้าลูกน้ำหนัก 10 กิโลกรัม และเราใช้ยาความเข้มข้นนี้ ลูกจะต้องกินยาประมาณ 5 ซีซี (หรือหนึ่งช้อนชา) แต่ถ้าขวดนั้นมีความเข้มข้นสูงกว่า เช่น สูตรสำหรับเด็กโต ปริมาณซีซีที่ใช้ก็จะลดลงไปอีก เพื่อให้ได้มิลลิกรัมของยาเท่ากัน วิธีที่ดีที่สุดคืออ่านฉลากข้างขวดให้ละเอียดทุกครั้ง หรือปรึกษาเภสัชกรและกุมารแพทย์ร่วมด้วย

ข้อควรระวังเรื่องระยะเวลาในการกินยา

นอกจากเรื่องปริมาณแล้ว ระยะเวลาในการกินก็สำคัญไม่แพ้กัน ยาลดไข้พาราเซตามอลควรกินห่างกันอย่างน้อย 4 ถึง 6 ชั่วโมง และในหนึ่งวันไม่ควรกินเกิน 5 ครั้งเด็ดขาด หากน้องยังมีไข้สูงและยังไม่ถึงเวลา 4 ชั่วโมง ห้ามป้อนยาซ้ำเด็ดขาด ให้ใช้วิธีเช็ดตัวลดไข้ร่วมด้วย หรือพาไปพบแพทย์เพื่อหาสสาเหตุของไข้ที่แท้จริง