กินพาราเซตามอลให้ถูกวิธี ต้องคำนวณจากน้ำหนักตัวเท่าไหร่ถึงจะพอดี

ทำไมต้องกินพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัว ไม่ใช่กะเอาเอง

หลายคนเวลาตัวร้อนหรือปวดหัว มักจะหยิบพาราเซตามอลมากินโดยไม่ได้ดูขนาดที่เหมาะสม บางคนกินแค่เม็ดเดียวก็หาย บางคนกินสองเม็ดก็ยังไม่ดีขึ้น ความจริงแล้วยาแต่ละชนิดมีปริมาณที่ร่างกายรับได้จำกัด โดยเฉพาะพาราเซตามอลที่หากกินเกินขนาดบ่อยครั้ง อาจส่งผลเสียต่อตับได้โดยไม่รู้ตัว การปรับขนาดให้สัมพันธ์กับน้ำหนักตัวจึงเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับทั้งเด็กและผู้ใหญ่

สูตรคำนวณง่ายๆ ที่ใครก็ทำได้

หลักการแพทย์ที่หมอใช้คำนวณคือ 10 ถึง 15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อการกินหนึ่งครั้ง โดยทิ้งช่วงห่างแต่ละรอบประมาณ 4 ถึง 6 ชั่วโมง

• หากน้ำหนักตัว 34 ถึง 50 กิโลกรัม: ใช้ยาขนาด 500 มิลลิกรัม ต่อครั้ง
• หากน้ำหนักตัว 50 ถึง 75 กิโลกรัม: ใช้ยาขนาด 750 มิลลิกรัม ต่อครั้ง
• หากน้ำหนักตัวมากกว่า 75 กิโลกรัม: อาจใช้ยาขนาด 1,000 มิลลิกรัม ต่อครั้ง

ข้อควรระวังคือในหนึ่งวันไม่ควรกินยาเกิน 4,000 มิลลิกรัม เพราะปริมาณที่มากเกินไปจะทำให้ตับทำงานหนักจนเกิดอาการอักเสบได้

วิธีเลือกรูปแบบยาให้เหมาะกับช่วงวัย

การเลือกใช้สำหรับเด็กและผู้ที่กลืนยายาก

เด็กเล็กไม่ควรให้กินยาเม็ดเพราะเสี่ยงติดคอ ปัจจุบันมีทั้งแบบน้ำเชื่อมและแบบหยด ซึ่งมีระดับความเข้มข้นต่างกัน คุณพ่อคุณแม่ต้องอ่านฉลากข้างขวดให้ดีว่ายานั้นมีความเข้มข้นกี่มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร เพื่อให้คำนวณปริมาณยาได้ถูกต้องตามน้ำหนักตัวลูกน้อยจริงๆ

การเลือกใช้สำหรับผู้ใหญ่

สำหรับผู้ใหญ่ที่น้ำหนักตัวปกติ ยาเม็ดขนาด 500 มิลลิกรัม ถือเป็นมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไป แต่หากเป็นผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก การใช้ยาขนาด 750 หรือ 1,000 มิลลิกรัม ก็เป็นทางเลือกที่ทำได้ แต่ต้องระวังไม่ให้ลืมว่ากินไปกี่รอบแล้ว เพื่อป้องกันการได้รับยาเกินขนาด

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเรากินยามากเกินไปหรือยัง

หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร หรือมีอาการปวดท้องบริเวณใต้ชายโครงขวา ให้รีบหยุดยาและสังเกตอาการ หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีอาการตัวเหลืองตาเหลืองร่วมด้วย ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณว่าตับกำลังได้รับอันตรายจากการใช้ยาผิดวิธี

สรุปสั้นๆ ก่อนหยิบยาเข้าปาก

การใช้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัว เป็นพื้นฐานสำคัญของการใช้ยาอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยที่สุด จำไว้ว่ายาที่รักษาโรคได้ หากใช้ผิดวิธีก็สามารถกลายเป็นพิษได้เช่นกัน ก่อนกินยาทุกครั้งขอให้เช็คน้ำหนักตัวเองและอ่านฉลากยาให้ละเอียด หากมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับตับหรือไต ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งก่อนตัดสินใจซื้อยามากินเอง