เจาะลึกการติดเชื้อไวรัสค็อกซากี โรคยอดฮิตของเด็กเล็กที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ช่วงนี้ถ้าลูกน้อยที่บ้านเริ่มมีไข้ มีแผลในปากแถมยังมีตุ่มน้ำใสขึ้นตามมือและเท้า คงทำให้คุณพ่อคุณแม่หลายคนกังวลใจไม่น้อย ยิ่งช่วงที่เด็กๆ ไปโรงเรียนหรือเนอสเซอรีด้วยแล้ว โรคติดต่อมักจะแพร่กระจายได้ง่ายมาก หนึ่งในโรคที่หมอตรวจพบบ่อยและอยากชวนมาทำความเข้าใจกันในวันนี้ก็คือ การติดเชื้อไวรัสค็อกซากี ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญของโรคปาก เท้า และเปื่อย ที่หลายคนคุ้นเคยกันดี

ไวรัสค็อกซากีคืออะไร และติดต่อไปได้อย่างไร?

ค็อกซากีไวรัส เป็นเชื้อไวรัสกลุ่มเอนเทอโรไวรัสที่ชอบอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารของมนุษย์ เชื้อนี้ติดต่อกันได้ค่อนข้างง่ายผ่านทางสาร secretions ต่างๆ เช่น น้ำลาย น้ำมูก น้ำจากตุ่มใส หรืออุจจาระของผู้ติดเชื้อ โดยเด็กๆ มักจะได้รับเชื้อจากการสัมผัสโดยตรง เล่นของเล่นร่วมกัน หรือการไอจามใส่กันในสถานที่ที่มีเด็กอยู่รวมกันจำนวนมาก

หน้าตาอาการเป็นอย่างไร? สังเกตความผิดปกติได้จากจุดไหนบ้าง

เมื่อลูกได้รับเชื้อเข้ามา ระยะฟักตัวจะอยู่ที่ประมาณ 3 ถึง 6 วัน หลังจากนั้นจะมีอาการแสดงออกมาค่อนข้างชัดเจน โดยเริ่มจากไข้สูงเบื่ออาหารและเจ็บคอ สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่จะสังเกตเห็นได้ชัดเจนมีดังนี้

• แผลในปากและคอ: มักจะเริ่มจากตุ่มแดงเล็กๆ แล้วกลาย เป็นแผลพุพอง บริเวณเพดานปาก ลิ้น และกระพุ้งแก้ม ทำให้เด็กเจ็บเวลาเคี้ยวกลืน จนไม่อยากกินอะไรเลย
• ตุ่มน้ำใสที่มือและเท้า: จะมีผื่นหรือตุ่มน้ำใสขนาดเล็กเกิดขึ้นที่บริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และบางครั้งอาจลามไปที่ก้นหรือหัวเข่าได้ ตุ่มเหล่านี้ส่วนใหญ่จะไม่คันและจะยุบหายไปได้เอง

ช่วงไหนอันตราย? อาการเตือนภัยที่ต้องรีบพามาหาหมอ

โดยทั่วไปการติดเชื้อไวรัสค็อกซากีสามารถหายได้เองภายใน 7 ถึง 10 วัน หากดูแลประคับประคองตามอาการ แต่ในเด็กเล็กบางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ หากสังเกตพบอาการเหล่านี้ต้องรีบพามาพบแพทย์ทันที

• ไข้สูงต่อเนื่อง หรือซึมลง ไม่ยอมเล่น
• อาเจียนพุ่ง หายใจหอบเหนื่อย หรือหายใจเร็วกว่าปกติ
• มีอาการชักเกร็ง หรือเดินเซแขนขาอ่อนแรง
• ไม่ยอมดื่มน้ำเลยจนมีภาวะขาดน้ำ ปัสสาวะน้อยลง

วิธีดูแลรักษาและบรรเทาอาการให้ลูกน้อยหายไวขึ้น

เนื่องจากการติดเชื้อไวรัสค็อกซากีเป็นโรคจากไวรัส จึงยังไม่มียาฆ่าเชื้อเฉพาะเจาะจง การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้เด็กสบายตัวขึ้น เช่น การให้ยาลดไข้แก้ปวด การเช็ดตัวลดไข้ และการเลือกอาหารอ่อนๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊กอุ่นๆ นมเย็น หรือไอศกรีมรสจืด เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดเวลากลืนแผลในปาก พร้อมกับกระตุ้นให้เด็กจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ

ป้องกันอย่างไรไม่ให้ลูกรักติดเชื้อซ้ำ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขอนามัยที่ดี หมั่นล้างมือให้เด็กๆ บ่อยๆ ด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ ทำความสะอาดของเล่นและสิ่งแวดล้อมรอบตัวเด็กอย่างสม่ำเสมอ หากพบว่าเด็กป่วยเป็นโรคนี้ควรหยุดเรียนและแยกตัวจากเด็กคนอื่นเพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาด