โรคพยาธิปากขอ: อันตรายใกล้ตัวที่มากับดินและการเดินเท้าเปล่า

ทำไมเดินเท้าเปล่าถึงเสี่ยงติดโรคพยาธิปากขอ

หลายคนอาจจะแปลกใจว่าทำไมหมอมักจะเน้นย้ำเรื่องการใส่รองเท้าเวลาเดินไปไหนมาไหน โดยเฉพาะในพื้นที่ชื้นแฉะหรือตามสวน นั่นเป็นเพราะเรากำลังเสี่ยงต่อการติดเชื้อ โรคพยาธิปากขอ โดยไม่รู้ตัว พยาธิชนิดนี้ไม่ได้ติดต่อผ่านการกินของดิบเพียงอย่างเดียว แต่มันสามารถไชผ่านผิวหนังที่เท้าของเราได้โดยตรงเมื่อเราไปสัมผัสกับดินที่มีตัวอ่อนของพยาธิอาศัยอยู่

วงจรชีวิตของพยาธิปากขอ: มันเข้ามาในร่างกายเราได้อย่างไร

เมื่อตัวอ่อนของพยาธิไชผ่านผิวหนังเท้าของเราเข้าไป มันจะเดินทางเข้าสู่กระแสเลือดและค่อยๆ ไหลไปตามเส้นเลือดจนไปถึงปอด จากนั้นมันจะพยายามไต่ขึ้นไปยังหลอดลม ทำให้เราเกิดอาการระคายเคืองคอและเผลอกลืนลงไปสู่ทางเดินอาหาร สุดท้ายพยาธิจะไปเกาะอยู่ที่ผนังลำไส้เล็กเพื่อดูดเลือดและวางไข่ ซึ่งจุดนี้เองที่เป็นต้นเหตุของปัญหาสุขภาพที่ตามมา

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่บอกว่าคุณอาจกำลังมีพยาธิปากขอ

อาการเริ่มต้นมักจะสังเกตได้ไม่ยากหากเราหมั่นสังเกตตัวเอง:

• จุดคันหรือผื่นแดงบริเวณที่ตัวอ่อนไชผ่าน เช่น ง่ามนิ้วเท้าหรือหลังเท้า
• อาการไอระคายคอในระยะแรก
• หากพยาธิเข้าไปอยู่ในลำไส้ได้สักพัก ผู้ป่วยมักจะมีอาการปวดท้อง ท้องอืด หรือถ่ายผิดปกติ
• อาการสำคัญที่พบบ่อยคือภาวะโลหิตจาง เพราะพยาธิพวกนี้ชอบดูดเลือดจากผนังลำไส้ ทำให้คนไข้รู้สึกเพลีย หน้ามืด หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ

วิธีตรวจหาและจัดการกับพยาธิปากขอให้สิ้นซาก

หากสงสัยว่าตัวเองติดเชื้อ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิภายใต้กล้องจุลทรรศน์ เมื่อพบเชื้อแล้วหมอจะให้ยาถ่ายพยาธิเฉพาะทางเพื่อกำจัดพวกมันออกไป โดยการรักษานั้นไม่ได้ซับซ้อน แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือการปรับพฤติกรรมเพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลจากพยาธิปากขอ

การป้องกันด้วยตัวเองทำได้ง่ายและได้ผลดีที่สุด:

• หลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าบนพื้นดิน โดยเฉพาะในพื้นที่เกษตรกรรมหรือบริเวณที่มีความชื้นสูง
• สวมรองเท้าบูทหรือรองเท้าหุ้มส้นทุกครั้งเมื่อต้องทำงานในสวนหรือบริเวณที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อน
• รักษาความสะอาดของสุขาให้ดี เพื่อไม่ให้ไข่พยาธิที่ปนออกมากับอุจจาระแพร่กระจายลงสู่ดิน
• ล้างมือและทำความสะอาดร่างกายให้สะอาดเสมอหลังจากสัมผัสดินหรือทำกิจกรรมกลางแจ้ง

หากเริ่มรู้สึกมีอาการเพลียเรื้อรังหรือมีผื่นคันที่เท้าหลังจากไปลุยสวนมา อย่าปล่อยทิ้งไว้จนซีด การมาพบหมอเพื่อตรวจอุจจาระเพียงครั้งเดียวก็สามารถช่วยให้เราวางแผนรักษาและกลับมามีสุขภาพเลือดที่สมบูรณ์ได้อีกครั้ง