สุขอนามัยส่วนบุคคลในการป้องกันการติดเชื้อ: เกราะป้องกันตัวใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม

เวลาที่เราเดินไปไหนมาไหนในแต่ละวัน มือของเราไปสัมผัสกับราวบันได ลูกบิดประตู ปุ่มกดลิฟต์ หรือแม้กระทั่งหน้าจอโทรศัพท์มือถือที่หยิบจับอยู่ตลอดเวลา สิ่งเหล่านี้คือแหล่งสะสมของเชื้อโรค ทั้งไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา ที่พร้อมจะเข้าสู่ร่างกายได้ทันทีหากเราเผลอนำมือมาขยี้ตา แคะจมูก หรือหยิบอาหารเข้าปากโดยไม่ระวัง

การมีสุขอนามัยส่วนบุคคลในการป้องกันการติดเชื้อจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว หรือเป็นเรื่องอนามัยแบบคร่ำครึที่ต้องรอให้เกิดโรคระบาดใหญ่แล้วค่อยทำ แต่เป็นกิจวัตรประจำวันง่ายๆ ที่หมอมักจะย้ำกับคนไข้ที่มา สุขอนามัยส่วนบุคคลในการป้องกัน โรคทางเดินหายใจและทางเดินอาหารอยู่เสมอ เพราะหลายโรคที่เราป่วยกัน ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด ท้องเสีย หรือโรคผิวหนัง ล้วนเริ่มต้นจากการที่เราละเลยเรื่องความสะอาดพื้นฐานพวกนี้ทั้งสิ้น

ล้างมืออย่างไรให้สะอาดจริง ไม่ใช่แค่ผ่านน้ำ

เราได้ยินคำว่าล้างมือกันมาตั้งแต่เด็ก แต่เชื่อไหมว่าคนส่วนใหญ่ล้างมือไม่ถูกวิธี การล้างมือด้วยน้ำเปล่าเฉยๆ ไม่สามารถชะล้างไขมันและเชื้อโรคที่ติดอยู่ตามซอกเล็บหรือร่องนิ้วมือออกได้หมด

หลักการล้างมือที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์คือการใช้สบู่ฟอกให้เกิดฟอง และถูให้ครบ 7 ขั้นตอน เป็นเวลาอย่างน้อย 20 วินาที หรือเทียบเท่ากับการร้องเพลงแฮปปี้เบิร์ดเดย์สองรอบ สิ่งสำคัญคือต้องล้างซอกนิ้ว หลังมือ และปลายนิ้วให้ทั่วถึง การเช็ดมือให้แห้งด้วยกระดาษชำระแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ก็ช่วยลดการแพร่กระจายของแบคทีเรียได้ดีกว่าการใช้ผ้าเช็ดมือร่วมกับผู้อื่น

สิ่งของใกล้ตัวที่แอบซ่อนเชื้อโรคมากกว่าที่คิด

หลายคนระวังตัวเวลาออกไปข้างนอก แต่พอกลับมาถึงบ้านก็วางใจ ปล่อยเนื้อปล่อยตัว ความจริงคือบ้านของเราก็มีจุดเสี่ยงที่ต้องระวังเหมือนกัน โทรศัพท์มือถือ คีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ รีโมตทีวี และกระเป๋าเงิน เป็นไอเทมที่ผ่านการสัมผัสบ่อยที่สุดแต่แทบไม่เคยถูกทำความสะอาด

การเช็ดทำความสะอาดอุปกรณ์เหล่านี้ด้วยแอลกอฮอล์เป็นประจำ จึงเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนในเรื่องสุขอนามัยส่วนบุคคลในการป้องกันเชื้อโรคเข้าบ้าน ที่หมออยากแนะนำให้ทำอย่างน้อยวันละครั้ง นอกจากนี้ การซักผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน และการผึ่งแดดผวมผ้านวม ก็ช่วยกำจัดไรฝุ่นและเชื้อโรคสะสมได้เป็นอย่างดี

การดูแลสุขอนามัยเมื่อเริ่มมีอาการป่วย เพื่อไม่ให้แพร่เชื้อสู่คนรอบข้าง

เมื่อไหร่ก็ตามที่เราเริ่มมีอาการไอ จาม หรือมีไข้ การปฏิบัติตัวตามหลักสุขอนามัยส่วนบุคคลในการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อถือเป็นความรับผิดชอบต่อสังคม

เวลาไอหรือจาม ควรใช้กระดาษทิชชูปิดปากและจมูกทุกครั้ง แล้วทิ้งลงถังขยะที่มีฝาปิดทันที หรือหากไม่มีทิชชู ให้ไอใส่บริเวณข้อพับแขนด้านในแทนการใช้มือรอง เพราะมือจะไปหยิบจับสิ่งของต่อ ทำให้เชื้อโรคกระจายไปทั่ว หากจำเป็นต้องออกไปพบผู้คน การสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธีคือการแสดงความใส่ใจต่อคนรอบข้างที่ดีที่สุด

สุขภาพที่ดีเริ่มต้นจากตัวเราเอง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการล้างมือให้บ่อยขึ้น การทำความสะอาดของใช้ส่วนตัว และการระมัดระวังยามเจ็บป่วย จะช่วยลดความเสี่ยงในการรับเชื้อและส่งต่อเชื้อโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องพึ่งพายาหรือวิธีรักษาที่ซับซ้อนเลย