แนวทางการจัดท่าทางเพื่อช่วยให้เด็กหายใจได้สะดวกขึ้น เมื่อลูกน้อยมีอาการคัดจมูกหรือเสมหะเยอะ

ทำไมลูกถึงหายใจครืดคราดหรือหายใจลำบากเวลาไม่สบาย

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยตกใจเวลาเห็นลูกน้อยมีอาการหายใจแรง หายใจครืดคราด หรือมีเสียงดังผิดปกติ โดยเฉพาะตอนที่เจ้าตัวเล็กกำลังเป็นหวัดหรือมีเสมหะ กลไกธรรมชาติของร่างกายเด็กคือช่องทางเดินหายใจที่มีขนาดเล็กมาก ดังนั้นเมื่อเกิดอาการบวมอักเสบหรือมีมูกเสมหะมาขวางเพียงนิดเดียว ก็ส่งผลให้ลมผ่านได้ไม่สะดวกเหมือนผู้ใหญ่ การจัดท่าทางที่เหมาะสมจึงเป็นหนึ่งในตัวช่วยสำคัญที่จะช่วยให้ลูกน้อยหายใจโล่งขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งยาเสมอไป

จัดท่านอนอย่างไรให้ลูกหายใจโล่งสบายขึ้น

การปล่อยให้ลูกนอนราบสนิทในขณะที่มีอาการคัดจมูกหรือเสมหะเยอะ มักจะทำให้เด็กๆ อึดอัด เพราะมูกเสมหะจะไหลย้อนไปกองรวมกันที่ลำคอและช่องจมูกด้านหลัง แนวทางการจัดท่าทางเพื่อช่วยให้เด็กหายใจได้สะดวกขึ้น มีเทคนิคสำคัญดังนี้

• การปรับระดับศีรษะให้สูงขึ้น: ใช้หมอนหนุนใต้ที่นอนหรือแผ่นรองให้ศีรษะลูกอยู่สูงกว่าระดับหน้าอกเล็กน้อย ประมาณ 15-30 องศา จะช่วยลดการสะสมของน้ำมูกในโพรงจมูกได้
• ท่าอุ้มกึ่งนั่งกึ่งนอน: หากลูกงอแงมาก การอุ้มลูกในท่ากึ่งนั่งกึ่งนอนหรือพาดบ่าจะช่วยให้ลูกหายใจได้คล่องขึ้น เพราะแรงโน้มถ่วงจะช่วยให้เสมหะไหลลงได้ดีและทางเดินหายใจเปิดกว้างกว่าการนอนราบ
• ท่าตะแคง: ในเด็กที่มีเสมหะเยอะ การจับลูกนอนตะแคงจะช่วยป้องกันไม่ให้เสมหะสำลักลงคอและช่วยให้การระบายอากาศในปอดแต่ละข้างทำงานได้อิสระขึ้น

สิ่งที่ต้องระวังเมื่อจัดท่านอนให้ลูก

แม้การหนุนหมอนจะช่วยได้ แต่ต้องระมัดระวังไม่ให้หนุนสูงจนเกินไปจนทำให้คอลูกพับหรือก้มลง ซึ่งอาจจะกลายเป็นการปิดกั้นทางเดินหายใจแทน การจัดระดับที่ถูกต้องต้องเน้นให้ลำตัวและศีรษะอยู่ในแนวที่ราบเรียบแต่ลาดเอียง ไม่ใช่การพับงอส่วนคอ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการใช้หมอนนิ่มๆ หรือตุ๊กตารอบตัวลูก เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการขาดอากาศหายใจโดยไม่รู้ตัว

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปพบแพทย์ทันที

แม้การปรับท่านอนจะช่วยได้มาก แต่หากลูกมีสัญญาณอันตรายเหล่านี้ ห้ามรอช้า ควรพาไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการอย่างละเอียด

• หายใจแรงจนอกบุ๋ม: สังเกตเห็นร่องซี่โครงหรือใต้กระดูกคอขยับยุบลงตามจังหวะการหายใจอย่างชัดเจน
• ปีกจมูกบาน: มีอาการปีกจมูกกางเข้าออกตามจังหวะการหายใจ แสดงว่าลูกกำลังใช้ความพยายามอย่างหนักในการดึงลมเข้าปอด
• ริมฝีปากเขียวคล้ำ: นี่คือสัญญาณเตือนว่าร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลฉุกเฉิน
• มีไข้สูงร่วมกับซึมลง: หากลูกดูอ่อนเพลีย ไม่กินนม หรือดูผิดปกติไปจากเดิมอย่างชัดเจน ร่วมกับมีปัญหาการหายใจถือเป็นเรื่องที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด