แนวทางการจัดท่าทางเพื่อช่วยให้เด็กหายใจได้สะดวกขึ้น เมื่อลูกน้อยหายใจไม่ออก

ลูกหายใจไม่สะดวก เกิดจากอะไรได้บ้าง

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านคงเคยผ่านสถานการณ์ที่ลูกน้อยมีน้ำมูกไหล คัดจมูก หรือมีเสมหะจนหายใจครืดคราด โดยเฉพาะตอนกลางคืนที่อาการมักจะแย่ลง การเห็นลูกนอนหลับไม่สนิท พลิกตัวไปมา หรือมีเสียงหายใจที่ฟังดูติดขัด เป็นเรื่องที่ทำให้น่ากังวลใจไม่น้อย ซึ่งส่วนใหญ่มักเกิดจากทางเดินหายใจส่วนบนมีการอักเสบ บวม หรือมีสารคัดหลั่งสะสมอยู่ ทำให้ช่องทางการเดินอากาศแคบลงกว่าปกติ

วิธีจัดท่าทางเพื่อช่วยให้ลูกหายใจได้สะดวกขึ้น

การปรับเปลี่ยนท่านอนเป็นวิธีพื้นฐานที่ได้ผลดีในการช่วยระบายน้ำมูกและลดการสะสมของเสมหะในคอ ทำให้ทางเดินหายใจเปิดกว้างขึ้น โดยมีหลักการง่ายๆ ดังนี้

ให้นอนศีรษะสูงขึ้นเล็กน้อย

การให้นอนราบสนิทอาจทำให้สารคัดหลั่งไหลไปรวมกันที่ลำคอได้ง่าย ลองใช้ผ้าขนหนูพับหนาๆ หรือหมอนที่มีความสูงพอเหมาะรองใต้ที่นอนช่วงบนของลูก เพื่อให้ศีรษะและลำตัวส่วนบนสูงกว่าระดับท้องประมาณ 30 องศา วิธีนี้จะช่วยลดแรงดันในโพรงจมูกและช่วยให้ลูกหายใจได้โล่งขึ้น แต่ต้องระวังอย่าให้หมอนนุ่มหรือสูงเกินไปจนปิดกั้นทางเดินหายใจของเด็ก

ท่านอนตะแคงช่วยลดการอุดกั้น

หากลูกมีอาการครืดคราดจากเสมหะ การจัดให้นอนตะแคงจะช่วยให้เสมหะไม่ไหลย้อนไปขวางทางเดินหายใจ นอกจากนี้การตะแคงยังช่วยลดภาวะลิ้นตกในเด็กบางราย แต่ต้องหมั่นเปลี่ยนข้างให้นอนสลับซ้ายขวาเพื่อป้องกันหัวแบนและช่วยให้ปอดทั้งสองข้างขยายตัวได้ดี

สิ่งที่ต้องระวังเมื่อจัดท่านอนให้ลูก

สิ่งสำคัญที่สุดคือเรื่องความปลอดภัย การจัดท่าทางให้ลูกต้องไม่ทำให้ทางเดินหายใจพับงอหรือถูกปิดกั้น หลีกเลี่ยงการวางหมอน ตุ๊กตา หรือผ้าห่มนุ่มนิ่มไว้ใกล้ใบหน้าเด็ก เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหลับไม่ตื่นหรือการขาดอากาศหายใจได้ นอกจากนี้ที่นอนควรมีความแข็งพอสมควร ไม่ยุบตัวตามร่างกายลูก

อาการแบบไหนที่ต้องพาไปหาหมอทันที

แม้ว่าการจัดท่าทางจะช่วยได้บ้างในกรณีอาการไม่รุนแรง แต่หากลูกมีสัญญาณต่อไปนี้ถือว่าไม่ใช่เรื่องปกติและควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด:

• หายใจเร็ว หรือหายใจหอบเหนื่อยจนปีกจมูกบาน
• มีอาการหน้าอกบุ๋มหรือซี่โครงบานขณะหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ
• มีไข้สูงร่วมกับอาการซึมลง หรือกินนมได้น้อยลงอย่างชัดเจน
• เสียงหายใจมีเสียงวี๊ดหรือเสียงครืดคราดรุนแรงตลอดเวลา