ฟันผุเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม: ทำไมดูแลช่องปากดีแล้วยังผุ?

ทำไมจู่ๆ ฟันถึงผุ ทั้งที่แปรงฟันทุกวัน

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยความสงสัยว่า ดูแลความสะอาดช่องปากเป็นอย่างดี แปรงฟันวันละสองครั้ง แต่ทำไมเวลาหมอตรวจกลับเจอจุดผุเล็กๆ ซ่อนอยู่ตามซอกฟัน ความจริงแล้วการแปรงฟันเป็นเพียงด่านแรกเท่านั้น แบคทีเรียในช่องปากของเราไม่ได้รอแค่เศษอาหารที่เรากินเข้าไป แต่พวกมันสร้างแผ่นคราบจุลินทรีย์เหนียวๆ เกาะติดผิวฟัน ซึ่งหากกำจัดออกไม่หมด คราบเหล่านั้นจะเปลี่ยนน้ำตาลให้กลายเป็นกรดมากัดกร่อนเคลือบฟันของเราไปเรื่อยๆ จนเกิดเป็นรูในที่สุด

กลไกฟันผุเกิดจากอะไรกันแน่

กระบวนการฟันผุไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน แต่มันคือการทำสงครามระดับโมเลกุลในปากของเรา เมื่อเราทานอาหารโดยเฉพาะกลุ่มแป้งและน้ำตาล แบคทีเรียในช่องปากจะย่อยสลายอาหารเหล่านั้นและปล่อยกรดออกมา กรดตัวนี้แหละครับที่เข้าไปดึงเอาแร่ธาตุออกจากผิวฟันของเรา หรือที่เรียกว่าภาวะสูญเสียแร่ธาตุ หากเราแปรงฟันไม่สะอาดพอหรือไม่ได้ใช้ไหมขัดฟัน กรดจะสะสมอยู่จุดเดิมซ้ำๆ จนเคลือบฟันบางลงจนทะลุเป็นรู

สัญญาณเตือนภัยว่าฟันเริ่มผุแล้ว

อาการฟันผุในระยะแรกมักจะไม่มีอาการปวดให้เรารู้ตัว แต่จะมีสัญญาณบอกใบ้บางอย่างที่ต้องหมั่นสังเกตด้วยตัวเอง:

• มีจุดสีขาวขุ่นหรือสีน้ำตาลคล้ำปรากฏบนผิวฟัน
• เริ่มมีอาการเสียวฟันเวลาทานของเย็น ของหวาน หรือของเปรี้ยว
• เศษอาหารมักติดอยู่ตามซอกฟันเดิมบ่อยครั้ง
• มีกลิ่นปากเรื้อรังที่แปรงฟันแล้วก็ไม่หาย

วิธีดูแลสุขอนามัยในช่องปากแบบมืออาชีพ

แปรงฟันให้ถูกวิธีไม่ใช่แค่การถูไปมา

การแปรงฟันแบบเน้นแรงไม่ได้ช่วยให้ฟันสะอาดขึ้น แต่กลับทำให้คอฟันสึกได้ หมอแนะนำให้ใช้แปรงสีฟันขนอ่อนนุ่ม วางขนแปรงทำมุม 45 องศากับขอบเหงือก แล้วขยับสั้นๆ เพื่อกวาดคราบจุลินทรีย์ออก ที่สำคัญอย่าลืมแปรงลิ้นและใช้เวลาอย่างน้อยสองนาทีในแต่ละครั้ง

ไหมขัดฟันคือหัวใจที่หลายคนลืม

แปรงสีฟันเข้าถึงได้เพียงผิวฟันด้านนอกและด้านใน แต่ซอกฟันซึ่งเป็นจุดที่ฟันผุได้ง่ายที่สุดมักถูกละเลย การใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละครั้งก่อนนอน จะช่วยลดโอกาสการเกิดฟันผุระหว่างซอกฟันได้มากกว่า 80 เปอร์เซ็นต์

เลือกยาสีฟันที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์

ฟลูออไรด์เปรียบเสมือนเกราะป้องกันฟันที่ขาดไม่ได้ ควรเลือกยาสีฟันที่มีปริมาณฟลูออไรด์เหมาะสม โดยหลังแปรงฟันควรบ้วนน้ำให้น้อยที่สุดเพื่อปล่อยให้ฟลูออไรด์เคลือบผิวฟันให้นานที่สุด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาหาหมอ

หากคุณเริ่มมีอาการปวดฟันอย่างรุนแรง หรือมีอาการบวมที่เหงือกใกล้ฟันซี่เดิม นั่นอาจหมายความว่าฟันผุนั้นลึกจนถึงชั้นเนื้อฟันหรืออาจไปถึงโพรงประสาทฟันแล้ว ในระยะนี้การอุดฟันธรรมดาอาจไม่เพียงพอ แต่อาจต้องรักษาถึงขั้นรักษารากฟันหรือถอนฟัน การมาพบหมอเพื่อตรวจสุขภาพฟันทุกๆ 6 เดือน จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้ปัญหาเล็กๆ กลายเป็นเรื่องใหญ่ที่ต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงและเจ็บตัวมากกว่าเดิม