ทำไมฟันถึงผุ ทั้งที่แปรงฟันอยู่ทุกวัน: ความลับที่คุณหมออยากบอก

ฟันผุเกิดจากอะไรกันแน่ ไม่ใช่แค่กินหวานแล้วผุใช่ไหม

หลายคนชอบมาบ่นกับหมอที่คลินิกว่า แปรงฟันก็แปรง ขนมก็ไม่ค่อยกิน แต่ทำไมตรวจทีไรเจอรูฟันผุทุกที เรื่องนี้ต้องบอกก่อนว่า ฟันผุไม่ได้เกิดจากน้ำตาลโดยตรง แต่มันเกิดจากแบคทีเรียในช่องปากที่พอน้ำตาลตกลงไปในร่องฟันหรือคราบพลัค แบคทีเรียพวกนี้จะเปลี่ยนน้ำตาลให้กลายเป็นกรด แล้วกรดตัวร้ายนี่เองที่คอยกัดเซาะเคลือบฟันของเราจนกลายเป็นรูครับ

คราบพลัค ตัวการร้ายที่ซ่อนอยู่ตามซอกฟัน

ถ้าให้มองเห็นภาพง่ายๆ คราบพลัคคือแผ่นคราบเหนียวๆ ที่ประกอบไปด้วยเชื้อแบคทีเรีย เศษอาหาร และน้ำลายที่เกาะอยู่บนผิวฟันตลอดเวลา ถ้าเราแปรงฟันไม่สะอาดหรือใช้ไหมขัดฟันไม่ถึงซอกฟัน คราบพวกนี้ก็จะสะสมตัวแน่นขึ้น จนแบคทีเรียเริ่มผลิตกรดออกมาทำลายเนื้อฟันได้เต็มที่ ถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่กำจัดออก การกัดเซาะจะลึกลงไปเรื่อยๆ จนถึงชั้นเนื้อฟันและโพรงประสาทฟัน ซึ่งตอนนั้นแหละครับที่จะเริ่มปวดจนนอนไม่หลับ

เช็กสัญญาณเตือนก่อนที่ฟันจะผุจนทะลุโพรงประสาท

ฟันผุระยะเริ่มต้นเราอาจมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่อาจจะมีอาการบอกใบ้ดังนี้ครับ

• เสียวฟันเวลาทานของเย็นจัดหรือร้อนจัด
• มีจุดสีขาวขุ่นหรือจุดสีน้ำตาลเข้มบนผิวฟัน
• มีเศษอาหารติดซอกฟันบ่อยๆ ในจุดเดิม
• เริ่มมีอาการปวดแปลบๆ เวลาเคี้ยวอาหาร

วิธีแปรงฟันให้สะอาดจนแบคทีเรียต้องยอมแพ้

การแปรงฟันวันละสองครั้งอาจจะไม่พอ ถ้าวิธีการแปรงไม่ถูกต้อง หมอแนะนำให้ปรับวิธีการดังนี้ครับ

• เลือกแปรงขนอ่อนนุ่ม เพื่อถนอมเหงือกและเคลือบฟัน
• เน้นการวางแปรงทำมุม 45 องศากับขอบเหงือก แล้วขยับสั้นๆ แทนการถูไปมาแรงๆ
• อย่าลืมแปรงด้านในของฟันและด้านบดเคี้ยวให้ครบทุกซี่
• ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำทุกวัน เพราะขนแปรงเข้าไม่ถึงซอกฟันที่ฟันสองซี่ชนกัน

ทำไมต้องมาหาหมอทั้งที่ยังไม่ปวดฟัน

คนไข้หลายคนชอบรอให้ปวดก่อนถึงค่อยมาหาหมอ แต่เชื่อไหมครับว่าถ้าฟันผุจนเริ่มปวด แปลว่าเชื้อโรคเดินทางไปถึงโพรงประสาทฟันแล้ว การรักษาตอนนั้นจะซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการอุดฟันในระยะเริ่มต้นมาก การตรวจสุขภาพช่องปากทุก 6 เดือนจึงไม่ใช่เรื่องเกินความจำเป็น แต่เป็นการป้องกันไม่ให้เราต้องสูญเสียฟันแท้ไปก่อนวัยอันควรครับ