แก้ปัญหาภาวะขาดสารอาหารและพฤติกรรมการกินที่ซ่อนอยู่ใกล้ตัว

ลูกไม่ยอมกินผัก หรือเราเองที่เลือกกินจนร่างกายเริ่มประท้วง

เวลาตรวจคนไข้ที่ห้องตรวจ หลายคนมักเดินเข้ามาด้วยอาการเหนื่อยเพลียเรื้อรัง ผมร่วง เล็บเปราะ หรือเวียนหัวง่ายโดยไม่ทราบสาเหตุ พซักประวัติลึกลงไปจึงพบว่า ปัญหาทั้งหมดไม่ได้มาจากโรคประหลาดที่ไหน แต่มีจุดเริ่มต้นมาจากพฤติกรรมการกินในชีวิตประจำวันนี่เอง บางคนทานแต่วิญาณเนื้อสัตว์ บางคนติดอาหารแปรรูป หรือบางคนจำกัดอาหารเข้มงวดเกินไปจนร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าร่างกายกำลังขาดสารอาหารตัวจริง

ร่างกายของคนเรามีความฉลาดและมักจะมีวิธีส่งเสียงเตือนเวลามีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นเสมอ เพียงแต่เรามักมองข้ามสัญญาณเหล่านี้ไป คิดว่าเป็นแค่ความเหนื่อยจากการทำงานหนัก ภาวะขาดสารอาหารและปัญหาพฤติกรรมไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่ค่อยๆ สะสมจนคลังสำรองในร่างกายหมดลง

อาการทางกายที่ฟ้องว่าสารอาหารเริ่มพร่อง

• ผมร่วงและผิวแห้งกร้าน: มักเกิดจากการขาดโปรตีน ธาตุเหล็ก หรือวิตามินกลุ่มบีที่จำเป็นต่อการสร้างเซลล์ใหม่
• แผลที่มุมปากหรือร้อนในบ่อยๆ: สัญญาณคลาสสิกของการขาดวิตามินบี 2 หรือธาตุเหล็ก
• อ่อนเพลียไม่มีแรงแม้มนอนเต็มอิ่ม: อาจเป็นผลมาจากภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กหรือวิตามินบี 12
• เป็นตะคริวบ่อย: ร่างกายอาจกำลังขาดแร่ธาตุสำคัญอย่างแคลเซียม แมกนีเซียม หรือโปแตสเซียม

เจาะลึกพฤติกรรมการกินเจ้าปัญหาที่พาเข้าร่างกายพัง

ความจริงแล้วอาหารในยุคนี้หาทานง่ายและมีปริมาณล้นเหลือ แต่ทำไมคนถึงยังขาดสารอาหารกันอยู่ คำตอบซ่อนอยู่พฤติกรรมการกินที่ไม่สมดุล ซึ่งมักแบ่งออกเป็นรูปแบบหลักๆ ที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน

ประเภทของพฤติกรรมการกินที่เสี่ยงต่อสุขภาพ

• การเลือกกินเฉพาะของที่ชอบ: หลีกเลี่ยงผักผลไม้หรืออาหารบางกลุ่มโดยสิ้นเชิง ทำให้พลาดวิตามินและเกลือแร่ที่ร่างกายสร้างเองไม่ได้
• การกินอาหารตามกระแสหรือไดเอทผิดวิธี: ตัดแป้งหรือไขมันออกทั้งหมดแบบหักดิบ ทำให้พลังงานและสารอาหารหลักไม่สมดุล
• พฤติกรรมการกินตามอารมณ์: กินอาหารเร่งรีบระหว่างทำงาน หรือกินอาหารสำเร็จรูปที่มีพลังงานสูงแต่คุณค่าทางโภชนาการต่ำ

ปรับแก้พฤติกรรมอย่างไรให้กลับมามีโภชนาการที่ดี

การแก้ปัญหาภาวะขาดสารอาหารไม่จำเป็นต้องถึงขั้นกินอาหารเสริมราคาแพงเสมอไป วิธีที่ยั่งยืนที่สุดคือการปรับพฤติกรรมการกินทีละน้อย เริ่มจากการสำรวจจานอาหารในแต่ละมื้อว่ามีความหลากหลายพอหรือยัง ลองเพิ่มผักหลากสีในทุกมื้ออาหาร เคี้ยวให้ช้าลง และพยายามหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปที่ให้แต่พลังงานเปล่าประโยชน์

หากปรับพฤติกรรมด้วยตัวเองแล้วอาการอ่อนเพลียหรือความผิดปกติต่างๆ ยังไม่ดีขึ้น การปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจเลือดเช็คระดับวิตามินและแร่ธาตุในร่างกายถือเป็นแนวทางที่ปลอดภัยที่สุด เพื่อให้เราสามารถดูแลและเติมเต็มสารอาหารที่ขาดหายไปได้อย่างตรงจุดครับ