ลูกหายใจครืดคราดหรือฟึฟัฟแบบนี้ แค่หวัดธรรมดาหรือภูมิแพ้กันแน่นะ?

ช่วงนี้คุณแม่หลายคนที่พาเจ้าตัวเล็กมา อาการแสดงทางระบบทางเดินหายใจที่บ่งบอกภูมิแพ้ในทารก มักจะกังวลใจและตั้งคำถามกับหมอบ่อยมากว่า ลูกน้อยวัยแบเบาะทำไมถึงมีเสียงหายใจแปลกๆ เดี๋ยวก็คัดจมูก เดี๋ยวก็จาม เหมือนเป็นหวัดเรื้อรังไม่ยอมหายสักที ทั้งที่ไม่ได้พาออกไปไหนเลย

ในฐานะหมอเด็กที่ตรวจคนไข้ตัวเล็กๆ อยู่ทุกวัน หมอเข้าใจความรู้สึกของพ่อแม่เลยครับว่าเวลาเห็นลูกหายใจไม่สะดวก คัดจมูกจนนอนไม่ได้ มันน่ากังวลขนาดไหน วันนี้หมอเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจอาการเหล่านี้กันแบบเข้าใจง่าย เพื่อที่เราจะสังเกตความผิดปกติของลูกน้อยได้ทันท่วงทีครับ

ลูกจามบ่อย คัดจมูก น้ำมูกใสไหลไม่ยอมหยุด สัญญาณเตือนแรกที่บ่อยที่สุด

อาการแรกที่เรามักจะเจอกับเด็กที่เป็นภูมิแพ้ คือการจามติดๆ กันหลายครั้งโดยไม่มีไข้ร่วมด้วยครับ บางคนมีน้ำมูกใสๆ ไหลออกมาตลอดเวลาเหมือนน้ำก๊อก หรือถ้าไม่มีน้ำมูกไหล ก็มักจะมีอาการคัดจมูกแน่นจมูก โดยเฉพาะเวลาตื่นนอนตอนเช้าหรือช่วงดึกที่อากาศเย็นลง

ความแตกต่างระหว่างหวัดกับภูมิแพ้ที่หมอมักจะบอกพ่อแม่เสมอคือ ถ้าเป็นภูมิแพ้ ลูกมักจะไม่มีไข้ ไม่ปวดเมื่อย และอาการมักจะกำเริบเมื่อเจอสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น ขนสัตว์ หรืออากาศที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว

เสียงหายใจครืดคราด หายใจมีเสียงหวิว ที่ทำให้พ่อแม่ใจหายวาบ

เวลาที่ภูมิแพ้กำเริบ เยื่อบุทางเดินหายใจของทารกจะบวมอักเสบและมีเสมหะมากกว่าปกติ ทำให้เวลาหายใจเราจะได้ยินเสียงครืดคราดอยู่ในคอ หรือบางทีได้ยินเสียงหายใจดังหวิว (Wheezing) คล้ายกับเสียงนกหวีดเบาๆ ตอนที่ลูกหายใจออก

อาการแบบนี้มักเกิดจากหลอดลมมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าปกติ ซึ่งเป็นหนึ่งในลักษณะสำคัญของเด็กที่มีแนวโน้มเป็นโรคภูมิแพ้ทางเดินหายใจครับ

นอนกรน อ้าปากหายใจ และอาการกระสับกระส่ายยามค่ำคืน

ถ้าลูกน้อยมีอาการหายใจทางปากเวลานอน นอนกรนเสียงดัง ทั้งที่อายุยังน้อยมากๆ หรือเวลานอนแล้วดูอึดอัด พลิกตัวไปมาบ่อยๆ ตื่นกลางดึกบ่อยกว่าปกติ สิ่งเหล่านี้มักเกิดจากการที่โพรงจมูกบวมอักเสบจากภูมิแพ้ ทำให้ลมหายใจผ่านจมูกได้ไม่สะดวก ลูกจึงต้องอ้าปากช่วยหายใจโดยอัตโนมัติ ซึ่งส่งผลให้คุณภาพการนอนของลูกลดลง งอแงง่ายในเวลากลางวันด้วยครับ

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อลูกน้อยมีอาการ

เมื่อพบว่าลูกมีอาการทางระบบทางเดินหายใจที่ชวนสงสัย สิ่งแรกที่หมอแนะนำให้ทำคือการสำรวจสิ่งแวดล้อมรอบตัวลูกครับ

• จัดการเรื่องฝุ่นและไรฝุ่น: หมั่นซักเครื่องนอนด้วยน้ำร้อนเป็นประจำ หลีกเลี่ยงตุ๊กตาผ้าขนสัตว์ในห้องนอนของลูก
• ควบคุมความชื้นและอากาศ: หลีกเลี่ยงลมจากเครื่องปรับอากาศที่เป่าโดนตัวลูกโดยตรง และระวังเรื่องควันบุหรี่ ควันธูป หรือกลิ่นฉุนต่างๆ
• การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ: สำหรับเด็กบางคน การใช้น้ำเกลือหยอดจมูกตามคำแนะนำของแพทย์จะช่วยละลายน้ำมูกเหนียวๆ และทำให้ลูกหายใจโล่งขึ้นได้

เมื่อไหร่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปพบแพทย์ทันที

คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด หากสังเกตพบสัญญาณเตือนเหล่านี้

• ลูกหายใจเร็วผิดปกติ ซี่โครงบุ๋ม หรือไหปลาร้าบุ๋มเวลาหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีคล้ำลง ซึ่งแสดงว่าร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
• มีอาการไอเรื้อรังจนอาเจียน หรือไอมากเวลากลางคืนจนรบกวนการนอน
• ลูกซึมลง ไม่ยอมดูดนม หรือดื่มน้ำน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

การเข้าใจและสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เราดูแลลูกน้อยได้อย่างถูกทาง และลดความรุนแรงของโรคภูมิแพ้ในระยะยาวได้ครับ