ลูกน้อยหายใจคร่อกแคร่หรือเปล่า? สังเกตอาการภูมิแพ้ทางเดินหายใจในทารกที่พ่อแม่มักมองข้าม

เวลาเดินเข้าไปตรวจลูกน้อยในเปล หลายครอบครัวมักจะได้ยินเสียงลูกหายใจฟืดฟาด คล้ายมีเสมหะในคอ หรือบางทีก็มีเสียงหวีดเบาๆ ตอนหายใจออก หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของเด็กเล็ก หรือคิดว่าเป็นแค่หวัดธรรมดาที่เดี๋ยวก็หาย แต่ในฐานะหมอที่ตรวจเด็กๆ อยู่ทุกวัน อยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาลองสังเกตให้ลึกกว่านั้นครับ เพราะบางทีอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่หวัด แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคภูมิแพ้ทางเดินหายใจที่ซ่อนอยู่

เสียงหายใจแปลกๆ แบบไหนที่ฟ้องว่าลูกอาจกำลังแพ้

ระบบทางเดินหายใจของทารกยังเล็กมากครับ ท่อลมและช่องจมูกของเขามีขนาดจิ๋วแค่นิดเดียว เวลาที่มีสิ่งกระตุ้นหรือสารก่อภูมิแพ้เข้ามาสัมผัส เยื่อบุทางเดินหายใจของเขาจะบวมขึ้นอย่างรวดเร็วและสร้างเมือกหรือเสมหะออกมามากกว่าปกติ ทำให้เกิดเสียงที่เรามักได้ยินกันบ่อยๆ เช่น เสียงคร่อกแคร่ในลำคอ เสียงหายใจแรง หรือมีเสียงหวีดแหลมๆ ตอนหายใจออก อาการเหล่านี้มักไม่ได้มาพร้อมกับไข้สูงเหมือนเวลาติดเชื้อไวรัส แต่จะเรื้อรังและเป็นๆ หายๆ ตามสภาพแวดล้อมรอบตัว

คัดจมูก น้ำใสไหลตลอดเวลา ต่างจากหวัดทั่วไปอย่างไร

ทารกที่เป็นภูมิแพ้มักจะมีอาการคัดจมูก น้ำมูกใสไหล หรือจามบ่อย โดยเฉพาะเวลาตื่นนอนตอนเช้าหรือก่อนนอน ข้อสังเกตคืออาการพวกนี้มักจะอยู่ยาวนานกว่าหวัดทั่วไปที่มักจะดีขึ้นภายในเจ็ดถึงสิบวัน หากลูกน้อยมีอาการน้ำมูกใสเรื้อรังนานเป็นเดือน โดยไม่มีไข้ร่วมด้วยเลย นั่นเป็นหมุดหมายสำคัญว่าเราอาจจะต้องเริ่มมองหาตัวการกระตุ้นภูมิแพ้ในบ้านแล้วครับ

อาการไอเรื้อรังตอนกลางคืนและช่วงเช้ามืด

อีกหนึ่งอาการที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่กังวลใจมากคือ ลูกไอแห้งๆ โดยเฉพาะช่วงดึกดื่นหรือตอนเช้ามืด สาเหตุหลักมักมาจากการที่น้ำมูกไหลลงคอ (Post-nasal drip) หรือหลอดไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าปกติ ทำให้เกิดอาการไอระคายคอจนบางทีลูกตื่นขึ้นมาร้องงอแง การไอลักษณะนี้มักจะหายยากหากไม่แก้ที่ต้นเหตุของการแพ้

ตัวการใกล้ตัวในบ้านที่มักกระตุ้นภูมิแพ้เจ้าตัวเล็ก

เมื่อเราเจออาการเหล่านี้ สิ่งที่หมอแนะนำให้คุณพ่อคุณแม่สำรวจเป็นอันดับแรกคือสิ่งแวดล้อมรอบตัวลูกครับ ตัวการคลาสสิกที่หนีไม่พ้นคือ ไรฝุ่นในที่นอน หมอน และตุ๊กตา ขนสัตว์เลี้ยง ควันบุหรี่มือสองหรือมือสามที่ติดอยู่ตามเสื้อผ้าของผู้ใหญ่ รวมถึงเชื้อราและละอองเกสรดอกไม้ สิ่งเหล่านี้ลอยอยู่ในอากาศที่ลูกหายใจเข้าไปทุกวัน และเป็นตัวกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันที่ไวเกินไปของเด็กแสดงอาการออกมา

วิธีดูแลและวิธีสังเกตอาการเพื่อความปลอดภัย

หากสงสัยว่าลูกน้อยมีอาการทางเดินหายใจจากภูมิแพ้ สิ่งแรกที่ควรทำคือการจดบันทึกว่าลูกมีอาการกำเริบตอนไหน มีอะไรเปลี่ยนแปลงไปในบ้านไหม จากนั้นลองปรับสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น เช่น ซักเครื่องนอนด้วยน้ำร้อนเพื่อกำจัดไรฝุ่น งดการใช้สเปรย์น้ำหอมหรือน้ำยาทำความสะอาดที่มีกลิ่นฉุนใกล้ตัวเด็ก และหลีกเลี่ยงการพาไปในที่ที่มีฝุ่นควันหนาแน่น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรพาไปพบแพทย์ทันที

แม้ว่าภูมิแพ้ส่วนใหญ่จะเป็นเรื้อรังและไม่อันตรายถึงชีวิตในทันที แต่หากลูกน้อยมีอาการหายใจหอบเหนื่อยจนซี่โครงบุ๋ม ปีกจมูกบานเวลาหายใจ ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ หรือมีเสียงหายใจดังหวีดชัดเจนร่วมกับซึมลง ไม่ยอมดื่มนม แบบนี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางเดินหายใจ ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรอให้ถึงวันนัดครับ