ความสำคัญของการตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างถูกวิธี

ทำไมผู้หญิงเราถึงต้องตรวจเต้านมด้วยตัวเองทุกเดือน

หลายคนอาจจะรู้สึกกังวลเวลาได้ยินเรื่องก้อนเนื้อที่เต้านม แต่ความจริงแล้วการตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ คือโอกาสทองของการรักษาที่ได้ผลดีที่สุด หมออยากให้มองว่าการตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นเหมือนการดูแลสุขภาพพื้นฐานที่ทำได้ง่ายและประหยัดเวลาที่สุด ไม่ต้องรอให้มีอาการเจ็บหรือคลำเจออะไรก้อนใหญ่แล้วค่อยมาหาหมอ เพราะถ้าเราทำความคุ้นเคยกับเต้านมตัวเองอยู่เสมอ เราจะรู้ทันทีว่ามีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากปกติ

ช่วงเวลาทองของการตรวจเต้านมที่แม่นยำที่สุด

ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดคือช่วง 7 ถึง 10 วันหลังหมดประจำเดือน เพราะในช่วงนี้ฮอร์โมนในร่างกายจะกลับเข้าสู่สภาวะปกติ ทำให้เต้านมไม่คัดตึงหรือบวมน้ำเหมือนช่วงก่อนมีประจำเดือน ทำให้การคลำหาความผิดปกติทำได้ง่ายและลดการเข้าใจผิดว่ามีก้อนเนื้อจากการที่เต้านมคัดตึง ส่วนสำหรับผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน ให้เลือกวันที่สะดวกของทุกเดือนเป็นวันตรวจประจำ เพื่อที่จะได้จำความรู้สึกของเนื้อเยื่อเต้านมได้แม่นยำ

ขั้นตอนการตรวจเต้านมด้วยตัวเองแบบมือโปร

การตรวจไม่ได้มีอะไรซับซ้อน แต่ต้องทำอย่างใจเย็นและครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด โดยมีขั้นตอนดังนี้

• การสังเกตหน้ากระจก: ยืนหน้ากระจกในที่สว่าง ปล่อยแขนตามสบาย สังเกตขนาด รูปร่าง และผิวหนังของเต้านมทั้งสองข้างว่ามีความสมมาตรกันไหม มีรอยบุ๋ม ผิวหนังขรุขระเหมือนเปลือกส้ม หรือหัวนมบุ๋มผิดปกติหรือไม่
• การยกแขนตรวจสอบ: ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะ เพื่อดูความเปลี่ยนแปลงของผิวหนังและรูปร่างเต้านมในมุมที่ต่างออกไป รวมถึงลองเท้าสะเอวแล้วเกร็งหน้าอกเบาๆ เพื่อดูว่ามีก้อนเนื้อหรือรอยบุ๋มปรากฏชัดขึ้นหรือไม่
• การคลำในท่านอน: หนุนหมอนที่ไหล่ข้างที่จะตรวจ แล้วใช้ฝ่ามืออีกข้าง (โดยเฉพาะส่วนฐานของนิ้ว) ค่อยๆ กดวนเป็นวงกลมให้ทั่วเต้านม ตั้งแต่บริเวณฐานรักแร้ลามมาจนถึงหัวนม โดยใช้แรงกด 3 ระดับ คือกดเบา ปานกลาง และกดลึก เพื่อสำรวจเนื้อเยื่อให้ถึงชั้นในสุด

คลำแบบไหนถึงจะเรียกว่าผิดปกติ

สิ่งที่คุณควรระวังไม่ใช่แค่เรื่องก้อนเนื้อเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสังเกตอาการเหล่านี้ด้วย

• มีก้อนแข็งที่คลำได้ชัดเจนและไม่หายไปเอง
• ผิวหนังบริเวณเต้านมมีการเปลี่ยนสี บวมแดง หรือมีรอยบุ๋มคล้ายเปลือกส้ม
• หัวนมมีน้ำไหลออกมาผิดปกติ โดยเฉพาะถ้าเป็นน้ำสีใสหรือสีเลือด
• อาการเจ็บปวดที่เกิดขึ้นเฉพาะจุดและไม่หายไป

ตรวจเจอสิ่งผิดปกติแล้วต้องทำอย่างไร

ถ้าคลำเจอความเปลี่ยนแปลง ไม่ต้องตระหนกจนเกินไป เพราะก้อนที่พบไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งเสมอไป อาจเป็นเพียงถุงน้ำหรือก้อนเนื้อธรรมดา แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ อย่ารอสังเกตอาการเองนานเกินไปจนก้อนโตขึ้น ให้รีบเข้ามาพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยการทำอัลตราซาวด์หรือแมมโมแกรม ซึ่งเป็นวิธีที่จะยืนยันได้แน่นอนที่สุดว่าสิ่งที่คุณพบคืออะไรกันแน่ การรู้เร็วเท่ากับได้เปรียบในการรักษาเสมอ