ฝุ่นละอองตัวร้ายกับสุขภาพปอดของลูกรัก: สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้

ช่วงนี้ตื่นเช้ามาเปิดหน้าต่างทีไร เป็นต้องเห็นหมอกสีเทาขมุกขมัวทุกที หลายคนอาจคิดว่าเป็นหมอกยามเช้าธรรมดา แต่ความจริงแล้วมันคือฝุ่นพิษเจ้าประจำที่กลับมาเยือน ยิ่งเวลาไปส่งลูกที่โรงเรียนแล้วเห็นเด็กๆ วิ่งเล่นกลางสนามโดยใส่หน้ากากอนามัยบ้าง ไม่ใส่บ้าง หมอดอดห่วงไม่ได้เลยครับ เพราะปอดของเด็กๆ นั้นยังเติบโตไม่เต็มที่ แถมยังหายใจเร็วกว่าผู้ใหญ่ ความเสี่ยงที่จะรับสารพิษเข้าร่างกายจึงมีสูงมาก

ทำไมปอดของเด็กๆ ถึงรับศึกหนักจากฝุ่นจิ๋วได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่

หลายคนชอบถามหมอว่า ทำไมเด็กถึงป่วยง่ายเวลามลพิษทางอากาศแย่ๆ เรื่องนี้อธิบายให้เห็นภาพง่ายๆ แบบนี้ครับ ทางเดินหายใจและเนื้อเยื่อปอดของเด็กยังอยู่ในช่วงพัฒนา ร่างกายยังไม่มีเกราะป้องกันที่ดีพอ แถมสัดส่วนการหายใจต่อน้ำหนักตัวของเด็กสูงกว่าผู้ใหญ่ แปลว่าในเวลาเท่ากัน ลูกเราจะสูดอากาศเข้าไปในปริมาณที่มากกว่าเมื่อเทียบกับตัวเราเอง ฝุ่นละอองขนาดเล็กจึงเดินทางผ่านขนจมูก เข้าไปลึกถึงถุงลมปอด และซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้อย่างง่ายดาย ส่งผลให้เกิดการอักเสบเรื้อรังภายในร่างกายโดยที่เรามองไม่เห็น

สัญญาณเตือนภัยเมื่อเจ้าตัวเล็กเริ่มได้รับผลกระทบจากคุณภาพอากาศ

ลูกบ้านไหนเริ่มมีอาการเหล่านี้ อย่าเพิ่งชะล่าใจคิดว่าเป็นแค่หวัดธรรมดาครับ เพราะนี่คือเสียงร้องความช่วยเหลือจากทางเดินหายใจของเด็กๆ

• ไอแห้งๆ หรือไอมีเสมหะ โดยเฉพาะช่วงกลางคืนหรือตื่นนอนตอนเช้า
• หายใจมีเสียงวี๊ด หรือหายใจลำบากกว่าปกติ
• แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก เด็กโตอาจจะบอกเราได้ แต่เด็กเล็กอาจจะงอแงผิดปกติ
• ระคายเคืองตา แสบตา หรือคันจมูก น้ำมูกไหลเรื้อรัง

อาการเหล่านี้มักจะกำเริบหนักขึ้นในวันที่ค่าฝุ่นพุ่งสูง ใครที่มีลูกเป็นโรคภูมิแพ้หรือหอบหืดอยู่แล้ว ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษเลยครับ เพราะฝุ่นตัวนี้คือตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้อาการกำเริบจนต้องหามส่งโรงพยาบาลมานักต่อนักแล้ว

วิธีดูแลและปกป้องสุขภาพปอดของนักเรียนจากมลพิษรอบตัว

ในฐานะหมอและคนเป็นพ่อแม่ เราคงห้ามไม่ให้เด็กไปโรงเรียนไม่ได้ แต่เราสามารถปรับวิธีดูแลตัวเองและลูกน้อยในวันที่อากาศแย่ได้ครับ

• เช็กค่าฝุ่นก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง หากวันไหนค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน ควรงดกิจกรรมกลางแจ้งทุกชนิด ให้เด็กๆ ทำกิจกรรมในร่มแทน
• เลือกหน้ากากอนามัยที่กรองฝุ่นจิ๋วได้ หน้ากากผ้าธรรมดาเอาไม่อยู่ครับ ต้องใช้หน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐานและใส่ให้แนบสนิทกับใบหน้า
• ปิดบ้านให้สนิทและใช้เครื่องฟอกอากาศ สร้างพื้นที่ปลอดภัยในบ้าน ห้องนอนของลูกควรมีเครื่องฟอกอากาศที่ได้มาตรฐานและหมั่นเปลี่ยนแผ่นกรองสม่ำเสมอ
• ล้างจมูกและล้างหน้าล้างตา เมื่อกลับถึงบ้าน เพื่อชะล้างฝุ่นละอองที่เกาะตามผิวหนังและเยื่อบุทางเดินหายใจออกไป

อาการแบบไหนที่พามาหาหมอทันทีดีที่สุด

ถ้าลูกมีอาการไอต่อเนื่องจนหน้าดำหน้าแดง หายใจหอบจนซี่โครงบุ๋ม ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ หรือเหนื่อยหอบจนพูดเป็นประโยคไม่ได้ แบบนี้รอไม่ได้แล้วครับ ต้องรีบพามาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที เพราะปล่อยไว้อาจเกิดภาวะทางเดินหายใจล้มเหลวที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้ครับ