ลูกหอบหืดกำเริบตอนกลางคืน รับมืออย่างไรให้ลูกหายใจสะดวก

ทำไมลูกถึงหอบกำเริบโดยเฉพาะตอนดึกๆ

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยตกใจเวลาเห็นลูกมีอาการหายใจเสียงดังวี้ด หายใจหอบเหนื่อย หรือไอถี่ๆ โดยเฉพาะช่วงกลางคืนหรือใกล้รุ่ง อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนว่า โรคหอบหืดในเด็กกำเริบ กำลังเกิดขึ้น ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่มาจากหลอดลมของเด็กมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าปกติ พอเจอฝุ่น ควัน อากาศเปลี่ยน หรือสารก่อภูมิแพ้ หลอดลมก็จะเกิดการอักเสบ บวม และหดเกร็ง ทำให้ลมหายใจผ่านได้ยากขึ้นนั่นเอง

สังเกตอาการแบบไหนที่เรียกว่าเข้าขั้นวิกฤต

อาการหอบหืดในเด็กแต่ละคนอาจแสดงออกไม่เหมือนกัน แต่หากลูกมีอาการดังต่อไปนี้ ถือเป็นสัญญาณว่าต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด:

• หายใจเร็วและหอบแรงจนหน้าอกบุ๋มหรือซี่โครงบานเวลาหายใจเข้า
• มีเสียงวี้ดดังชัดเจนแม้ไม่ได้เอาหูไปแนบหน้าอก
• ไอต่อเนื่องไม่ยอมหยุดจนรบกวนการนอน
• พูดหรือร้องไห้เป็นคำๆ ได้ไม่ต่อเนื่องเพราะเหนื่อยหอบ
• ริมฝีปากเริ่มเขียวคล้ำหรือเล็บเปลี่ยนสี ซึ่งแสดงว่าได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ

จัดการสถานการณ์เมื่อลูกเริ่มหอบในเบื้องต้น

เมื่อเริ่มเห็นอาการผิดปกติ สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติและปฏิบัติตามแผนการรักษาที่ได้รับจากแพทย์ ดังนี้:

• จัดท่าให้ลูกนั่งตัวตรงหรือพิงหมอนให้สูงขึ้น เพื่อช่วยให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่
• ใช้ยาพ่นขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์เร็วตามขนาดที่หมอเคยสั่งไว้ โดยใช้ร่วมกับอุปกรณ์ช่วยพ่น (Spacer) เพื่อให้ตัวยาเข้าสู่หลอดลมได้ดีที่สุด
• ถ้าผ่านไป 15-20 นาทีแล้วอาการไม่ดีขึ้น สามารถพ่นยาซ้ำได้ตามคำแนะนำในแผนการรักษาของลูกแต่ละคน
• พาออกจากจุดที่คาดว่าเป็นสารก่อภูมิแพ้ เช่น ควันธูป กลิ่นสี หรือขนสัตว์

สัญญาณเตือนที่บอกว่าต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

อย่ารอจนลูกหมดแรง หรือพยายามรักษาด้วยตัวเองที่บ้านหากพบอาการเหล่านี้:

• ใช้ยาพ่นขยายหลอดลมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นภายใน 20-30 นาที
• ลูกซึมลง หรือดูอ่อนเพลียมากผิดปกติ
• หายใจเหนื่อยหอบจนพูดไม่ได้ หรือเริ่มมีอาการเขียวคล้ำ
• ลูกมีอาการกระสับกระส่ายหรือดูหวาดกลัวจากการหายใจไม่ออก

การป้องกันไม่ให้หอบกำเริบบ่อย

กุญแจสำคัญของการดูแลโรคหอบหืดไม่ใช่แค่การรักษาตอนกำเริบ แต่คือการควบคุมอาการในระยะยาว:

• หมั่นล้างจมูกและกำจัดฝุ่นในห้องนอนเป็นประจำ
• หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ที่ลูกแพ้ เช่น ไรฝุ่น หรือขนสัตว์
• พาลูกไปพบแพทย์ตามนัดเพื่อประเมินการใช้ยาควบคุมอาการอย่างสม่ำเสมอ แม้ช่วงที่ลูกไม่มีอาการก็ตาม
• จดบันทึกว่าลูกมีอาการกำเริบช่วงไหน หรือมีอะไรเป็นตัวกระตุ้น เพื่อจะได้หาทางป้องกันได้ตรงจุด