รู้จักโรคติดเชื้อแบคทีเรียวิบริโอ: ภัยเงียบจากอาหารทะเลและน้ำเค็มที่ต้องระวัง

หลายคนอาจไม่เคยได้ยินชื่อ แต่เจ้าแบคทีเรียวิบริโออยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด

เวลาไปเที่ยวทะเลหรือทานอาหารทะเลสดๆ มักจะมีคำเตือนเรื่องท้องเสียหรือแผลติดเชื้อตามมาเสมอ หลายครั้งต้นเหตุมาจากกลุ่มแบคทีเรียที่ชื่อว่า วิบริโอ (Vibrio) ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ชอบอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำเค็มหรือน้ำกร่อยเป็นชีวิตจิตใจครับ เมื่อไหร่ที่ร่างกายเราได้รับเชื้อนี้เข้าไป ไม่ว่าจะผ่านการกินอาหารที่ไม่สุกดี หรือเชื้อหลุดเข้าไปตามบาดแผลขณะเล่นน้ำทะเล ก็อาจก่อให้เกิดโรคได้ตั้งแต่ระดับเบาไปจนถึงรุนแรงถึงชีวิต

กินของทะเลอย่างไรให้ปลอดภัยจากเชื้อวิบริโอ

การติดเชื้อผ่านการรับประทานมักเกิดจากเชื้อที่ชื่อว่า วิบริโอ พาราฮีโมไลติคัส (Vibrio parahaemolyticus) ซึ่งปนเปื้อนอยู่ในอาหารทะเลดิบหรือปรุงไม่สุก เมื่อทานเข้าไปจะมีอาการหลักๆ ดังนี้

• มีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำบ่อยครั้ง
• ปวดท้องบิดรุนแรง
• อาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมกับคลื่นไส้ อาเจียน

โดยปกติอาการจะเริ่มภายใน 24 ชั่วโมงหลังทาน และมักจะหายได้เองภายในไม่กี่วัน แต่ถ้าใครที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคตับ หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง ต้องระวังเป็นพิเศษเพราะอาการอาจรุนแรงกว่าคนทั่วไปครับ

อันตรายจากแผลโดนน้ำทะเลที่มีเชื้อปนเปื้อน

อีกหนึ่งตัวร้ายที่น่ากลัวคือ วิบริโอ วัลนิฟิคัส (Vibrio vulnificus) ตัวนี้ไม่ได้มาทางปากเป็นหลัก แต่เข้าทางบาดแผลหรือรอยถลอกบนผิวหนังขณะลงเล่นน้ำทะเล หรือโดนเปลือกหอยบาด แผลที่ติดเชื้อนี้จะแสดงอาการค่อนข้างเร็วและรุนแรงครับ

• บริเวณแผลจะบวมแดงร้อนอย่างรวดเร็ว
• มีตุ่มน้ำใสหรือตุ่มเลือดเกิดขึ้นรอบบาดแผล
• เนื้อเยื่อรอบแผลอาจเริ่มตายหรือเน่าเปื่อย
• มีอาการไข้สูง หนาวสั่น หรือความดันโลหิตต่ำ ซึ่งเป็นสัญญาณของอาการติดเชื้อในกระแสเลือด

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อโดนบาดที่ชายหาด

ถ้าเผลอโดนเปลือกหอยบาด หรือมีแผลถลอกระหว่างเล่นน้ำทะเล สิ่งที่ควรทำทันทีคือ

• รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ให้เร็วที่สุด
• ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อทำความสะอาดแผลเบื้องต้น
• สังเกตอาการผิดปกติอย่างใกล้ชิด เช่น อาการบวมแดงที่ลามเร็วผิดปกติ หรือมีไข้
• หากมีอาการปวดแผลรุนแรงแม้จะล้างแผลแล้ว ให้สันนิษฐานว่าอาจมีการติดเชื้อแทรกซ้อน

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบหมอทันที

อย่ารอจนอาการทรุดหนัก หากพบสัญญาณเตือนเหล่านี้ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนครับ

• แผลที่โดนบาดมีการบวมแดงลามเป็นวงกว้างในเวลาไม่กี่ชั่วโมง
• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือมีอาการมึนงง ความดันตก
• ถ่ายอุจจาระเป็นมูกเลือด หรือถ่ายเหลวไม่หยุดจนร่างกายอ่อนเพลีย ขาดน้ำรุนแรง
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคตับ หรือได้รับยากดภูมิคุ้มกัน หากมีแผลหรืออาการผิดปกติแม้เพียงเล็กน้อย ควรมาตรวจที่โรงพยาบาลทันที ไม่ควรซื้อยาทานเองครับ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการทานอาหารทะเลที่ปรุงสุกด้วยความร้อนจนทั่ว และหากมีบาดแผลที่ผิวหนัง ควรหลีกเลี่ยงการลงเล่นน้ำทะเลจนกว่าแผลจะแห้งสนิทครับ