รู้จักโรคติดเชื้อแบคทีเรียวิบริโอ ภัยเงียบจากอาหารทะเลที่ต้องระวัง

แบคทีเรียวิบริโอคืออะไร และทำไมถึงน่ากลัว

เวลาเราไปกินอาหารทะเลสดๆ หรือไปเดินเล่นริมชายหาด หลายคนอาจไม่ทันนึกว่ามีเชื้อโรคบางชนิดซ่อนตัวอยู่ แบคทีเรียกลุ่มวิบริโอ (Vibrio) เป็นเชื้อที่ชอบอยู่ในน้ำเค็มและน้ำกร่อยครับ จริงๆ แล้วเชื้อนี้มีอยู่หลายสายพันธุ์ แต่ตัวที่หมออยากให้คนไข้ทำความรู้จักเป็นพิเศษคือตัวที่ทำให้เกิดอาการท้องร่วงรุนแรง และอีกตัวที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือแผลที่ผิวหนัง ซึ่งถ้าได้รับเชื้อเข้าไปในปริมาณมากหรือร่างกายอ่อนแออยู่แล้ว ก็อาจนำไปสู่ภาวะอันตรายได้

สัญญาณเตือนเมื่อได้รับเชื้อวิบริโอผ่านการกินอาหาร

อาการส่วนใหญ่ที่หมอมักพบในห้องตรวจคือ คนไข้มาด้วยอาการท้องเสียเฉียบพลันหลังจากไปทานอาหารทะเล โดยมักจะมีอาการดังนี้ครับ

• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง
• ปวดท้องบิดเป็นพักๆ
• ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางรายอาจมีมูกเลือดปน
• มีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วย

อาการเหล่านี้มักเริ่มแสดงตัวภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากได้รับเชื้อ ซึ่งถ้าใครมีโรคประจำตัว เช่น โรคตับ โรคเบาหวาน หรือมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง อาการมักจะรุนแรงกว่าคนทั่วไปและต้องรีบมาพบแพทย์โดยเร็วครับ

เมื่อแผลไปสัมผัสกับน้ำทะเลแล้วติดเชื้อต้องสังเกตอย่างไร

นอกจากเรื่องอาหารแล้ว อีกช่องทางที่เชื้อวิบริโอเข้าสู่ร่างกายได้คือผ่านทางบาดแผลครับ ถ้าคนไข้มีแผลที่ผิวหนังแล้วเผลอไปลุยน้ำทะเล หรือสัมผัสกับสัตว์ทะเลที่มีเชื้อ เชื้อจะเข้าสู่แผลได้ง่ายขึ้น โดยอาการเบื้องต้นจะมีลักษณะดังนี้ครับ

• บริเวณแผลมีอาการบวมแดงร้อนอย่างเห็นได้ชัด
• มีอาการปวดแผลรุนแรงเกินกว่าขนาดของบาดแผล
• อาจมีตุ่มน้ำใสหรือตุ่มเลือดเกิดขึ้นรอบๆ แผล
• มีไข้สูง หนาวสั่น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าเชื้อเริ่มลุกลามเข้าสู่กระแสเลือด

วิธีดูแลตัวเองให้ปลอดภัยจากเชื้อวิบริโอ

การป้องกันทำได้ไม่ยากถ้าเราใส่ใจรายละเอียดเล็กน้อยครับ

• กินสุกเท่านั้น: อาหารทะเลต้องปรุงให้สุกด้วยความร้อนสูง หลีกเลี่ยงการทานแบบดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ เพราะความร้อนคือตัวทำลายเชื้อที่ดีที่สุด
• แยกอุปกรณ์ครัว: อย่าใช้มีดหรือเขียงหั่นอาหารทะเลสดร่วมกับอาหารที่ปรุงสุกแล้ว เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม
• ปิดแผลให้มิดชิด: หากรู้ตัวว่ามีแผลเปิดที่ผิวหนัง ควรหลีกเลี่ยงการลงเล่นน้ำทะเลหรือสัมผัสน้ำทะเลโดยตรง จนกว่าแผลจะหายสนิท
• ล้างมือเสมอ: ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังหยิบจับอาหารทะเลสด

อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปพบหมอทันที

หากมีอาการท้องร่วงอย่างรุนแรงจนดื่มน้ำทดแทนไม่ได้ หรือมีไข้สูงร่วมกับแผลที่บวมแดงลุกลามอย่างรวดเร็ว ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาดครับ เพราะเชื้อแบคทีเรียชนิดนี้สามารถลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดและทำให้เกิดภาวะช็อกได้ ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะและการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิดในโรงพยาบาล