ลูกแหวะนมบ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติ? ไขข้อข้องใจเรื่องภาวะกรดไหลย้อนในทารกจากปากหมอ

ช่วงเวลาที่คุณแม่เพิ่งอุ้มลูกน้อยกินนมเสร็จ แล้วตามมาด้วยเสียงอึกเล็กน้อยพร้อมกับนมที่ไหลย้อนออกมาทางมุมปาก ภาพนี้เป็นสิ่งที่หมอพบเจอและได้ยินคุณแม่กังวลใจอยู่ทุกวัน หลายคนตกใจกลัวว่าลูกจะเป็นโรคอะไรหรือเปล่า วันนี้หมอเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจเรื่องภาวะกรดไหลย้อนในทารกกันแบบสบายๆ ว่าอันไหนคือธรรมชาติของเด็กเล็ก และอันไหนที่เริ่มไม่ใช่เรื่องปกติที่เราต้องดูแลกันเป็นพิเศษ

ทำความเข้าใจก่อนว่าทำไมเด็กเล็กถึงแหวะนมกันบ่อย

ก่อนอื่นหมออยากให้คุณพ่อคุณแม่สบายใจก่อนว่า ในช่วงขวบปีแรก ระบบย่อยอาหารของเจ้าตัวเล็กยังทำงานได้ไม่เต็มที่ กล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหลอดอาหาร ซึ่งทำหน้าที่เปรียบเสมือนประตูคอยปิดกั้นไม่ให้อาหารในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา ยังมีความแข็งแรงไม่เพียงพอ ประกอบกับน้องต้องนอนราบตลอดเวลา กินอาหารที่เป็นของเหลวล้วนๆ และกระเพาะอาหารยังมีขนาดเล็กนิดเดียว เมื่อลมในท้องดันขึ้นมาจึงพานมไหลย้อนออกทางปากได้ง่าย ซึ่งภาวะนี้ในทางการแพทย์เราเรียกว่าภาวะกรดไหลย้อนในทารกแบบปกติ หรือ Happy Spitters ที่เด็กๆ จะแหวะออกมาแต่ยังอารมณ์ดี น้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์ และไม่ได้ร้องงอแงทรมานอะไร

สังเกตอย่างไรว่าอาการแหวะนมแบบนี้เริ่มน่าเป็นห่วง

แม้ว่าการแหวะนมจะเป็นเรื่องธรรมดา แต่ถ้าลูกมีอาการบางอย่างร่วมด้วย หมออยากให้เริ่มสังเกตและอาจต้องปรึกษาคุณหมอเด็กอย่างใกล้ชิด อาการที่ว่านั้นได้แก่

• ลูกแหวะพุ่งแรง หรืออาเจียนออกมาเป็นน้ำย่อยสีเขียวหรือสีเหลืองเข้ม
• น้ำหนักตัวไม่ยอมขึ้น หรือน้ำหนักลดลงสวนทางกับเกณฑ์การเจริญเติบโต
• ร้องกวน งอแงหนักมาก โดยเฉพาะเวลาหรือหลังกินนมเสร็จ เหมือนมีอาการแสบร้อนกลางอก
• สำลัก ไอเรื้อรัง หรือมีเสียงหายใจครืดคราด หายใจลำบากหลังกินนม
• ปฏิเสธการกินนม หรือดูเจ็บปวดทุกครั้งที่กลืนนมลงคอ

หากน้องมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อาจไม่ใช่แค่การแหวะนมธรรมดา แต่อาจเป็นโรคกรดไหลย้อนในเด็กที่ต้องการการดูแลรักษาจากแพทย์ หรือต้องมองหาภาวะภูมิแพ้อาหารร่วมด้วย

เทคนิคดูแลลูกน้อยจากอาการกรดไหลย้อนฉบับคุณหมอ

สำหรับการบรรเทาอาการกรดไหลย้อนในทารกที่ยังอยู่ในเกณฑ์ปกติและไม่อันตราย คุณพ่อคุณแม่สามารถปรับเปลี่ยนวิธีดูแลเบื้องต้นได้ง่ายๆ ที่บ้าน ดังนี้ครับ

• ปรับท่าทางขณะกินนม ให้ศีรษะของลูกอยู่สูงกว่าลำตัวเล็กน้อย และพยายามจัดให้ขวดนมมีน้ำนมเต็มจุก เพื่อป้องกันไม่ให้น้องดูดลมเข้าไปในท้องเยอะ
• แบ่งมื้ออาหารให้เล็กลงแต่บ่อยขึ้น เพื่อไม่ให้กระเพาะอาหารทำงานหนักและถูกดันจนล้นเกินไป
• อุ้มเรอทุกครั้งหลังมื้อนม ใช้เวลาอุ้มพาดบ่าหรืออุ้มตั้งตรงนานสักหน่อย ประมาณสิบถึงสิบห้า เพื่อให้ลมที่อยู่ข้างในดันตัวออกมาได้หมด
• หลีกเลี่ยงการกดทับหน้าท้อง งดการคาดเข็มขัดแน่น หรือการจับลูกนอนคว่ำทันทีหลังกินนมเสร็จ ควรรอให้อาหารย่อยสักพักก่อน

ภาวะกรดไหลย้อนในทารกส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปเองเมื่อน้องอายุได้ประมาณ 10 ถึง 12 เดือน หรือเมื่อระบบทางเดินอาหารพัฒนาจนแข็งแรงและเด็กเริ่มหัดยืนหัดเดินได้แล้วครับ อยากให้คุณพ่อคุณแม่ใจเย็นและคอยสังเกตอาการลูกน้อยอย่างใกล้ชิด ถ้ากังวลใจตรงไหน พาลูกมาปรึกษาหมอที่คลินิกได้เสมอครับ