ลูกแหวะนมบ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติ? ไขข้อข้องใจเรื่องภาวะกรดไหลย้อนในทารก

ช่วงเวลาอุ้มลูกน้อยหลังมื้อนม มักเป็นช่วงเวลาอบอุ่นที่คุณพ่อคุณแม่รอคอย แต่ถ้าอุ้มอยู่ดีๆ แล้วลูกเกิดสำลอกแหวะนมออกมาคำโต หรือบางทีก็ร้องไห้งอแงไม่ยอมนอน อาการเหล่านี้มักสร้างความกังวลใจให้คนเป็นพ่อเป็นแม่ไม่น้อย ยิ่งถ้าได้ยินคำว่ากรดไหลย้อน หลายคนคงนึกถึงโรคของผู้ใหญ่ที่แสบร้อนกลางอก แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภาวะกรดไหลย้อนในทารก เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก และมีกลไกการเกิดที่แตกต่างจากผู้ใหญ่ค่อนข้างมาก

กล้ามเนื้อหูรูดยังไม่แข็งแรง: สาเหตุหลักที่ทำให้ลูกแหวะนม

ในเด็กทารกแรกเกิด ระบบทางเดินอาหารยังอยู่ในช่วงกำลังพัฒนา กล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหาร ซึ่งทำหน้าที่เหมือนประตูคอยกั้นไม่ให้นมและกรดในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา ยังปิดตัวได้ไม่สนิทดีนัก ประกอบกับทารกต้องนอนราบตลอดเวลา กินอาหารที่เป็นของเหลวล้วนๆ และมีปริมาณนมเทียบกับขนาดกระเพาะที่ค่อนข้างมาก ปัจจัยเหล่านี้ทำให้เมื่ออิ่มนมหรือมีลมในท้อง นมจึงไหลย้อนกลับขึ้นมาทางปากได้ง่าย ซึ่งทางการแพทย์เรียกว่าภาวะกรดไหลย้อนแบบปกติ หรือที่คุ้นเคยกันว่าอาการแหวะนม

ลูกแหวะนมแบบไหนธรรมดา แบบไหนเริ่มน่าห่วง?

คุณพ่อคุณแม่มือใหม่อมยิ้มได้เลย เพราะเด็กทารกส่วนใหญ่ที่มีอาการกรดไหลย้อน จะเป็นกลุ่มที่เรียกว่าแหวะนมมีความสุข หรือพูดง่ายๆ คือแหวะออกมาแล้วลูกก็ยังร่าเริงดี น้ำหนักตัวขึ้นตามเกณฑ์ปกติ พัฒนาการสมวัย อาการแบบนี้มักจะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปได้เองเมื่อลูกอายุประมาณ 12 ถึง 18 เดือน หรือเมื่อเริ่มยืนและเดินได้ดีขึ้น

แต่ถ้าลูกน้อยมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อาจไม่ใช่แค่กรดไหลย้อนธรรมดา แต่อาจเป็นภาวะที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์:

• อาเจียนพุ่งออกมาแรงทุกครั้งหลังมื้อนม
• น้ำหนักตัวไม่ยอมขึ้น หรือน้ำหนักลดลง
• ร้องไห้งอแงอย่างรุนแรงทุกครั้งที่กินนม หรือปฏิเสธการกินนม
• มีอาการไอเรื้อรัง สำลอกบ่อย หายใจมีเสียงครืดคราด
• อาเจียนมีเลือดปน หรือมีน้ำย่อยสีเขียวปนออกมา

วิธีดูแลลูกน้อยเบื้องต้น เพื่อลดอาการกรดไหลย้อนกวนใจ

การปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันเล็กๆ น้อยๆ ในการเลี้ยงดู สามารถช่วยลดความรุนแรงของอาการกรดไหลย้อนให้ลูกน้อยสบายท้องขึ้นได้มาก:

ปรับท่าให้นมและอุ้มเรอให้ถูกวิธี

ขณะให้นมควรจัดให้ศีรษะของลูกอยู่สูงกว่าลำตัวเล็กน้อย และหลังมื้อนมทุกครั้งอย่าเพิ่งรีบนอนราบ ให้ใช้วิธีอุ้มพาดบ่าหรืออุ้มในท่านั่งแล้วลูบหลังเบาๆ เพื่อไล่ลมในกระเพาะออก การเรอจะช่วยลดแรงดันในท้องและลดโอกาสการแหวะนมได้ดีมาก

แบ่งมื้อนมให้เล็กลงแต่บ่อยขึ้น

หากลูกกินนมปริมาณมากเกินไปในมื้อเดียว จะไปเพิ่มแรงดันในกระเพาะอาหาร การลดปริมาณนมต่อมื้อลง แต่เพิ่มความถี่ในการให้นมให้บ่อยขึ้น จะช่วยให้กระเพาะของลูกย่อยนมได้ง่ายขึ้นและไม่แน่นจนเกินไป

หลีกเลี่ยงการจับลูกขยับตัวแรงหลังกินนม

ช่วงเวลาสามสิบนาทีหลังมื้อนม ควรให้ลูกได้นอนพักผ่อนหรือนั่งเล่นนิ่งๆ หลีกเลี่ยงการอุ้มกระโดด จับคว่ำท้อง หรือโยกตัวแรงๆ เพราะแรงกระแทกเหล่านี้จะไปกระตุ้นให้นมไหลย้อนกลับขึ้นมาได้ง่าย

เมื่อไหร่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปพบคุณหมอ

หากคุณพ่อคุณแม่ลองปรับเปลี่ยนวิธีดูแลเบื้องต้นแล้ว อาการของลูกยังไม่ดีขึ้น หรือสังเกตเห็นสัญญาณเตือนที่ผิดปกติ เช่น ลูกซึมลง อาเจียนพุ่งอย่างต่อเนื่อง หายใจลำบาก หรือน้ำหนักไม่ขึ้นตามเกณฑ์ ควรพามาพบกุมารแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด ในบางรายแพทย์อาจพิจารณาปรับนมสูตรพิเศษ หรือให้ยาเพื่อลดกรดในกระเพาะอาหารร่วมด้วย ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการในเด็กแต่ละคน