ภาวะข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคออักเสบ: เมื่อคอด้านหลังฟ้องว่าเราก้มหน้ามากเกินไป

ช่วงนี้หลายคนอาจเริ่มสังเกตตัวเองว่า ตื่นมาแล้วหันคอไม่สุด มีอาการปวดแปล๊บที่ต้นคอทะลุไปถึงท้ายทาย หรือบางทีแค่หันไปมองกระจกมองหลังตอนขับรถก็เจมจี๊ดขึ้นมาทันที อาอาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่ความเมื่อยล้าธรรมดาจากการทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์นานๆ แต่มันอาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายว่า ข้อต่อเล็กๆ ที่อยู่ด้านหลังกระดูกสันหลังช่วงคอของเรากำลังเกิดการอักเสบขึ้นแล้ว

เจ้าข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคออักเสบนี้ หน้าตาเป็นอย่างไรและเกิดจากอะไร?

เวลาที่เราพูดถึงโรคคอเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หลายคนมักจะคุ้นเคยกันดี แต่จริงๆ แล้วในส่วนประกอบของกระดูกสันหลังของเรา ไม่ได้มีแค่ตัวหมอนรองกระดูกเท่านั้น ด้านหลังของข้อต่อแต่ละปล้องจะมีข้อต่อขนาดเล็กที่เรียกว่า เฟเซ็ตโจินต์ (Facet Joint) ทำหน้าที่เหมือนบานพับที่ช่วยให้เราก้ม เงย และหันคอได้อย่างราบรื่น

เมื่อเราก้มหน้าดูมือถือบ่อยๆ หรือนั่งทำงานด้วยท่าทางเดิมนานหลายชั่วโมง เจ้าข้อต่อบานพับนี้จะต้องรับภาระหนักในการแบกน้ำหนักศีรษะที่เอียงไปข้างหน้า นานวันเข้าผิวข้อต่อเริ่มมีการเสียสี เกิดการสึกหรอ และนำไปสู่ภาวะข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคออักเสบในที่สุด ทำให้เยื่อหุ้มข้อเกิดการระคายเคือง บวม และส่งสัญญาณความเจ็บปวดออกมาให้เราได้รู้ตัว

เช็กอาการกันหน่อย แบบนี้ใช่โรคข้อต่อคออักเสบหรือเปล่า?

อาการปวดจากภาวะนี้จะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ค่อนข้างแตกต่างจากการปวดกล้ามเนื้อคอบ่าธรรมดา ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดู:

• ปวดตึงบริเวณต้นคอด้านหลัง: มักจะรู้สึกปวดลึกๆ อยู่ข้างใดข้างหนึ่ง หรืออาจจะเป็นทั้งสองข้างก็ได้
• เจ็บเวลาขยับคอ: เวลาหันซ้าย หันขวา เงยหน้า หรือก้ม จะรู้สึกเจ็บแปล๊บที่ตำแหน่งเดิมชัดเจน
• อาการร้าวที่ไม่เกินไหล่: ต่างจากหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทที่มักจะร้าวลงแขนชาลงมือ แต่ภาวะข้อต่ออักเสบมักจะร้าวขึ้นไปที่ท้ายทอย ขมับ หรือลงมาแค่บริเวณสะบักและหัวไหล่เท่านั้น
• ตึงมากในช่วงเช้า: เวลาตื่นนอนตอนเช้าจะรู้สึกว่าคอแข็ง ขยับยาก ต้องใช้เวลาสักพักกว่าจะเริ่มขยับได้ดีขึ้น

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการปวดคอจากข้อต่ออักเสบ

หากอาการยังไม่รุนแรงมาก เราสามารถบรรเทาความเจ็บปวดเบื้องต้นได้ด้วยวิธีง่ายๆ เหล่านี้ เพื่อช่วยลดการอักเสบและผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบคอ

เลือกใช้ความร้อนหรือความเย็นให้ถูกจังหวะ

ในช่วงสองสามวันแรกที่เริ่มมีอาการปวดแบบเฉียบพลัน การประคบเย็นจะช่วยลดการบวมและการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบข้อต่อ แต่ถ้าเป็นอาการปวดเรื้อรังแบบตึงๆ เรื้อรัง การประคบอุ่นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้นและคลายกล้ามเนื้อที่เกร็งตัว

ปรับท่าทางการทำงานในชีวิตประจำวัน

ลองสำรวจโต๊ะทำงานของตัวเอง หน้าจอคอมพิวเตอร์ควรอยู่ระดับสายตาพอดีเพื่อให้ศีรษะตั้งตรง ไม่ต้องก้มหรือเงย และควรลุกขึ้นยืดเหยียดกล้ามเนื้อคอบ่าไหล่ทุกๆ หนึ่งชั่วโมง เพื่อลดแรงกดทับที่กระดูกสันหลังส่วนคอ

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจรักษาอย่างจริงจัง?

แม้ว่าอาการปวดคอบ่าจะดีขึ้นได้เองเมื่อพักผ่อน แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้ ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด:

• อาการปวดไม่ดีขึ้นเลยแม้จะพักผ่อนและกินยาแก้ปวดมาแล้วหลายวัน
• มีอาการชาที่แขน มืออ่อนแรง หรือหยิบจับสิ่งของไม่ถนัด
• มีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน หรือตาพร่ามลายร่วมด้วย
• อาการปวดรบกวนการนอนหลับในเวลากลางคืน

การปล่อยให้มีอาการข้อต่ออักเสบเรื้อรัง นอกจากจะทำให้ทรมานในชีวิตประจำวันแล้ว ยังอาจส่งผลให้กระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อมเร็วขึ้นอีกด้วย การปรับพฤติกรรมการใช้คอตั้งแต่วันนี้จึงเป็นการลงทุนกับสุขภาพกระดูกสันหลังที่ดีที่สุดในระยะยาว