อุจจาระสีดำแบบไหนที่น่าห่วง? สัญญาณเตือนจากแผลหรือมะเร็งในกระเพาะอาหาร

ทำไมอุจจาระถึงกลายเป็นสีดำ

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยความกังวลใจหลังจากเห็นสีของอุจจาระเปลี่ยนไปเป็นสีดำเข้มหรือสีดำเหมือนยางมะตอย ซึ่งในทางการแพทย์เราเรียกว่าอาการถ่ายดำ (Melena) สาเหตุสำคัญมักเกิดจากการมีเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน ไม่ว่าจะเป็นจากกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น โดยเลือดที่ไหลออกมานั้นจะถูกน้ำย่อยและกรดในกระเพาะอาหารย่อยจนกลายเป็นสีดำคล้ำก่อนจะถูกขับถ่ายออกมา

ลักษณะอุจจาระสีดำจากโรคมะเร็งกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหาร

จุดที่ต้องสังเกตคือ ลักษณะอุจจาระสีดำจากโรคมะเร็งกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหาร มักจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างจากอุจจาระสีดำที่เกิดจากการกินอาหารหรือยาบางชนิด ดังนี้

• เนื้อสัมผัส: อุจจาระมักจะมีความเหนียวคล้ายยางมะตอย หรือมีลักษณะแฉะเป็นดินเลน
• กลิ่น: มักมีกลิ่นเหม็นคาวเลือดที่รุนแรงผิดปกติและชัดเจนกว่ากลิ่นอุจจาระทั่วไป
• ความสม่ำเสมอ: มักจะถ่ายเป็นสีดำติดต่อกันหลายครั้ง ไม่ใช่แค่ครั้งเดียวแล้วหายไป

แยกให้ออกระหว่างยา อาหาร กับเลือดออกในทางเดินอาหาร

ไม่ใช่ว่าอุจจาระสีดำทุกครั้งจะเป็นเรื่องอันตรายเสมอไป บางครั้งเกิดจากปัจจัยภายนอกที่เราทานเข้าไป ซึ่งเป็นสิ่งที่คนไข้มักเข้าใจผิดบ่อยๆ

กินอะไรถึงทำให้อุจจาระเปลี่ยนสี

• ยาบำรุงเลือดที่มีธาตุเหล็กสูง
• ยาลดกรดบางชนิดที่มีส่วนประกอบของบิสมัท
• การทานเลือดสัตว์ เช่น เลือดหมูหรือเลือดไก่
• ผลไม้หรือผักที่มีสีเข้มจัด เช่น ลูกพรุน หรือแก้วมังกรสีแดง

หากหยุดทานของเหล่านี้แล้วอุจจาระกลับมาเป็นสีปกติภายใน 1-2 วัน ก็มักไม่มีอะไรต้องกังวล แต่ถ้าไม่ได้ทานของเหล่านี้เลยแล้วยังถ่ายดำ นั่นคือสัญญาณเตือนที่ควรพบแพทย์ทันที

สัญญาณอันตรายที่ร่างกายฟ้องว่ามีเลือดออก

นอกจากเรื่องสีของอุจจาระแล้ว ควรหมั่นสังเกตอาการร่วมอื่นๆ หากพบว่ามีอาการเหล่านี้ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• มีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หน้ามืด หรือเป็นลมบ่อย
• ผิวซีดลงอย่างเห็นได้ชัด
• ปวดท้องจุกเสียดบริเวณลิ้นปี่เรื้อรัง
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• เบื่ออาหาร หรือรู้สึกอิ่มเร็วผิดปกติ

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาตรวจกระเพาะอาหารทันที

หากคุณมีอาการถ่ายดำร่วมกับอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือความดันโลหิตต่ำ นี่แสดงว่ามีการเสียเลือดในปริมาณมาก ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร เพื่อหาสาเหตุว่าเกิดจากแผลในกระเพาะอาหารอักเสบ หรือมีก้อนเนื้อร้ายที่กำลังมีเลือดซึมออกมา ยิ่งตรวจพบเร็วเท่าไหร่ โอกาสในการรักษาให้หายขาดก็ยิ่งสูงมากขึ้นเท่านั้น อย่าปล่อยทิ้งไว้จนอาการหนัก เพราะการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยชีวิตคนไข้มานักต่อนักแล้ว