ลูกแหวะนมบ่อย ร้องกวนไม่หยุด: เช็กด่วน อาการแพ้นมวัวที่แสดงออกทางลำไส้

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายท่านพากันอุ้มเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาที่คลินิกด้วยปัญหาเดิมๆ คือลูกกินนมแล้วงอแง ท้องอืดแน่น หรือบางทีก็แหวะนมพุ่งออกมาเหมือนน้ำพุ บางคนอุจจาระมีมูกเลือดปนจนคนเลี้ยงใจหายใจคว่ำ พอลองเปลี่ยนนมมาหลายยี่ห้ออาการก็ยังไม่ดีขึ้น พอตรวจลึกลงไปจึงพบสาเหตุที่แท้จริงว่า ลูกกำลังเผชิญกับภาวะแพ้นมวัวที่มีอาการแสดงทางระบบทางเดินอาหาร ซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวที่สร้างความกังวลใจให้ครอบครัวไม่น้อยเลยทีเดียว

ทำไมโปรตีนในนมวัวถึงป่วนระบบ

เวลาที่เราพูดถึงการแพ้นมวัว หลายคนมักจะนึกถึงผื่นขึ้นตามตัว ตาบวม หรือหายใจไม่ออก ซึ่งนั่นเป็นอาการแพ้แบบฉับพลันที่อันตราย แต่ในกลุ่มที่แสดงอาการทางระบบทางเดินอาหาร กลไกจะแตกต่างออกไปครับ ระบบภูมิคุ้มกันของเจ้าตัวเล็กยังทำงานไม่สมบูรณ์ เมื่อโปรตีนแปลกปลอมอย่างเคซีนหรือเวย์ในนมวัวเดินทางผ่านเข้าไปในกระเพาะและลำไส้ ร่างกายของเด็กจึงมองว่าสิ่งนี้เป็นผู้ร้ายและสร้างปฏิกิริยาต่อต้าน ทำให้เยื่อบุลำไส้อักเสบ บวม และทำงานผิดปกติ ส่งผลให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องเสีย หรือท้องผูกเรื้อรังตามมา

สัญญาณเตือนจากพุงน้อยๆ ที่บอกว่าลูกกำลังแพ้

อาการแพ้นมวัวที่แสดงออกทางทางเดินอาหารไม่ได้มาเป็นแบบเดียวกันในเด็กทุกคนครับ บางคนแสดงออกเบาๆ แต่บางคนก็เรื้อรังจนลูกน้ำหนักไม่ขึ้น ลองมาสังเกตสัญญาณเหล่านี้กันดูว่าตรงกับเจ้าตัวเล็กที่บ้านหรือเปล่า

อาเจียนบ่อยและแหวะนมมากกว่าปกติ

เด็กทารกทั่วไปอาจจะมีแหวะนมได้บ้างหลังมื้ออาหารเพราะหูรูดยังไม่แข็งแรง แต่ถ้าลูกแหวะนมพุ่งออกมาทุกครั้ง หรือสำรอกบ่อยแม้จะผ่านมื้อนมไปนานแล้ว ร่วมกับมีอาการงอแงเหมือนแสบร้อนกลางอก นั่นอาจไม่ใช่แค่กรดไหลย้อนธรรมดา แต่อาจเป็นเพราะกระเพาะอาหารปฏิเสธโปรตีนนมวัว

ปวดท้อง ท้องอืด ร้องกวนไม่ยอมนอน

ลูกน้อยที่พูดไม่ได้จะแสดงออกด้วยการร้องไห้จ้าแบบไม่มีสาเหตุ โดยเฉพาะช่วงหลังกินนม ขาจะงอเข้าหาพุง หน้าดำหน้าแดง ท้องป่องตึงเหมือนกลอง ลองอุ้มเรอ นวดท้อง หรือประคบอุ่นก็ยังไม่ยอมสงบ ซึ่งเกิดจากการที่ลำไส้อักเสบและมีแก๊สสะสมมากจากกระบวนการย่อยที่ไม่สมบูรณ์

อุจจาระผิดปกติ มีมูกหรือเลือดปน

นี่คือจุดสังเกตสำคัญที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่ตกใจมากที่สุด เมื่อเยื่อบุลำไส้ถูกทำ and ให้อักเสบจากโปรตีนนมวัว อุจจาระของลูกอาจจะเปลี่ยนเป็นเหลวเป็นน้ำ มีฟอง มีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวจัด หรือที่น่ากลัวคือพบมูกใสๆ หรือมีเลือดสดปนออกมากับอุจจาระ หากเจออาการนี้ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยทันที

วิธีดูแลและการปรับเปลี่ยนนมให้ถูกวิธี

เมื่อคุณหมอวินิจฉัยแน่ชัดแล้วว่าเป็นภาวะนี้ แนวทางรักษาหลักคือการหลีกเลี่ยงโปรตีนนมวัวอย่างเด็ดขาด สำหรับเด็กที่กินนมแม่ คุณแม่จะต้องงดผลิตภัณฑ์จากนมวัวทั้งหมดในอาหารของตัวเอง เพราะโปรตีนบางส่วนสามารถส่งผ่านทางน้ำนมได้ ส่วนเด็กที่กินนมผสม คุณหมอจะแนะนำให้เปลี่ยนไปใช้นมสูตรพิเศษ เช่น นมสูตรโปรตีนย่อยละเอียดมาก หรือนมสูตรกรดอะมิโนอิสระ ซึ่งย่อยง่ายและไม่กระตุ้นภูมิแพ้ อาการของลูกส่วนใหญ่จะเริ่มดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดภายในสองสัปดาห์หลังจากงดนมวัว

คุณพ่อคุณแม่ควรรับมืออย่างไรเมื่อลูกต้องงดนมวัว

• อ่านฉลากอาหารและผลิตภัณฑ์ทุกครั้งอย่างละเอียด เพราะโปรตีนนมวัวอาจแฝงอยู่ในขนม เนย หรืออาหารเสริม
• หากลูกเริ่มกินอาหารตามวัย ต้องระวังผลิตภัณฑ์เบเกอรี่หรืออาหารที่มีส่วนผสมของเนยและนมวัวปะปน
• ติดตามน้ำหนักและส่วนสูงของลูกอย่างใกล้ชิด เพื่อประเมินว่าได้รับสารอาหารเพียงพอหรือไม่
• ใจเย็นๆ และให้เวลากับกระบวนการรักษา เพราะลำไส้ของเด็กต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูเยื่อบุให้กลับมาแข็งแรงดังเดิม