เจาะลึกเรื่อง ระยะเริ่มต้นของซิฟิลิสหรือแผลริมแข็ง: สังเกตอย่างไรก่อนลุกลาม

แผลตรงนั้นมาจากไหน ทำไมถึงไม่เจ็บ

หลายคนมักตกใจเมื่อพบแผลบริเวณอวัยวะเพศ โดยเฉพาะแผลที่เกิดขึ้นหลังจากมีความเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์มาได้สักพัก ลักษณะเด่นของ ระยะเริ่มต้นของซิฟิลิสหรือแผลริมแข็ง คือ แผลมักจะมีลักษณะเป็นแผลเดี่ยว ขอบแข็ง เรียบ และที่สำคัญที่สุดคือ ไม่รู้สึกเจ็บปวด หลายคนจึงชะล่าใจคิดว่าเดี๋ยวแผลก็คงหายไปเอง และอาจมองข้ามการรักษาไป

กลไกการเกิดแผลริมแข็งที่ต้องเข้าใจ

แผลนี้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียชื่อ ทรีโพนีมา พัลลิดัม (Treponema pallidum) ที่ผ่านการสัมผัสโดยตรงจากสารคัดหลั่งหรือแผลของผู้ติดเชื้อ โดยปกติหลังจากได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านเยื่อบุผิวหรือรอยถลอกเล็กๆ จะใช้เวลาฟักตัวประมาณ 10 ถึง 90 วัน เฉลี่ยแล้วมักจะเริ่มเห็นอาการในช่วงสัปดาห์ที่ 3 หลังได้รับเชื้อ เมื่อเชื้อแบ่งตัวเพิ่มจำนวน ณ จุดที่เชื้อเข้าสู่ร่างกาย ร่างกายจะตอบสนองจนเกิดเป็นก้อนนูนขึ้นมาแล้วแตกออกเป็นแผล

ทำไมแผลถึงหายเองได้ แต่โรคยังไม่หาย

จุดที่อันตรายที่สุดของระยะนี้คือ แผลริมแข็งสามารถหายไปเองได้ภายใน 3 ถึง 6 สัปดาห์โดยไม่ต้องทายาหรือกินยาอะไรเลย การที่แผลหายไปไม่ได้แปลว่าเชื้อหายไปจากร่างกาย แต่หมายความว่าเชื้อเริ่มเดินทางเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปยังระบบต่างๆ ทั่วร่างกายแล้ว หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการตรวจเลือดหรือรับยาปฏิชีวนะที่ถูกต้อง โรคจะขยับเข้าสู่ระยะที่สอง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะภายใน ผิวหนัง และระบบประสาทในระยะยาว

ตรวจเช็คตัวเองและเมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมอ

หากคุณมีความเสี่ยงหรือพบอาการดังต่อไปนี้ ควรตัดสินใจมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดวินิจฉัยทันที:

• พบแผลบริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก แม้ว่าจะไม่เจ็บก็ตาม
• มีประวัติเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันในช่วง 1 ถึง 3 เดือนที่ผ่านมา
• คลำพบต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบโตขึ้น แต่ไม่มีอาการปวด

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาในปัจจุบัน

การตรวจวินิจฉัยโรคซิฟิลิสทำได้ไม่ยากด้วยการเจาะเลือดเพื่อตรวจหาภูมิต้านทานต่อเชื้อ หากผลตรวจยืนยันว่าเป็นโรคนี้ การรักษาทำได้ค่อนข้างรวดเร็วและได้ผลดีโดยการฉีดยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลินตามแผนการรักษาของแพทย์ ยิ่งตรวจพบในระยะเริ่มต้นโอกาสหายขาดก็ยิ่งสูงมากและป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่อาจตามมาในอนาคตได้